Με αφορμή ένα οικείο σε όλους μας γεγονός, με διαφορετικούς πρωταγωνιστές κάθε φορά (αδιάφορο το γεγονός αυτό καθαυτό στην προκειμένη) παρατήρησα πως έχουμε όλοι μας μια παράξενη συνήθεια.
Λέμε ότι πιστεύουμε στα λόγια. Ή στις πράξεις. Ή και στα δύο.
Στην πραγματικότητα, όμως, πολλές φορές πιστεύουμε περισσότερο απ’ όλα αυτό που θα θέλαμε να είναι αλήθεια.
Για παράδειγμα, κάποιος μας λέει:
- Δεν μου προκαλείς κάποιο ερωτικό συναίσθημα.
- Δεν αισθάνομαι για εσένα τίποτα.
Κι άλλα τέτοια ανάλογης κατεύθυνσης, ποικίλης ευγένειας, δυναμικής και έντασης. Καταλάβατε τώρα τι εννοώ... Λίγο πιο κομψά ή λίγο πιο χοντροκομμένα, το μήνυμα είναι πάντως ένα:
"Δε σε θέλω, λέμεεε… Ξεκαλούπωνε"
Κι ύστερα, ενώ εσύ το έχεις σεβαστεί, δεν έχεις πιέσει, δεν έχεις ενοχλήσει, δεν έχεις απαιτήσει τίποτα, και τελικά έχεις "ξεκαλουπώσει" και έχεις πάει σε άλλη "οικοδομή" να ρίξεις μπετά...
Τσουπ...
Εμφανίζεται. Στέλνει μηνύματα. Ρωτάει πώς είσαι. Θυμάται τι καφέ πίνεις. Σε συμπονά αν μάθει ότι είχες μια δύσκολη μέρα. Γελάει μαζί σου. Σε κοιτάζει λίγο περισσότερο απ’ όσο συνήθως και, εάν το καλοσκεφτείς, ίσως και λίγο… αλλιώτικα.
Και τότε το ανθρώπινο μυαλό κάνει αυτό στο οποίο είναι πραγματικά τέλειο. Αρχίζει να εγκαθιστά μόνο του updates.
"Δεν το εννοούσε μωρέ."
"Φοβάται."
"Δεν θέλει να το παραδεχτεί από εγωισμό."
"Κατά βάθος με θέλει."
Και ξαφνικά η πραγματικότητα δεν είναι πια αυτό που ειπώθηκε. Είναι αυτό που ερμηνεύσαμε εμείς.
Το αστείο είναι ότι… μερικές φορές όντως έτσι είναι. Υπάρχουν άνθρωποι που λένε "δεν θέλω" ενώ φοβούνται. Άνθρωποι που απομακρύνονται ενώ αγαπούν. Άνθρωποι που χρειάζονται χρόνο μέχρι να καταλάβουν τι αισθάνονται. Άνθρωποι που δεν είναι καν ειλικρινείς με τον ίδιο τους τον εαυτό.
Υπάρχουν όμως και οι άλλες φορές. Εκείνες που το "δεν θέλω τίποτα από εσένα" σήμαινε ακριβώς αυτό και τίποτα περισσότερο, ασχέτως της συμπεριφοράς που ακολούθησε.
Και το πρόβλημα είναι ότι, όσο κι αν θα μας βόλευε, δεν μπορούμε να ξέρουμε σε ποια από τις δύο περιπτώσεις βρισκόμαστε κάθε φορά.
Γιατί οι πράξεις δεν είναι πάντα μονοσήμαντες.
Το ίδιο τηλεφώνημα μπορεί όντως να σημαίνει επιθυμία.
- Μπορεί όμως να σημαίνει συνήθεια.
- Μπορεί να σημαίνει ενοχή.
- Μπορεί να σημαίνει μοναξιά.
- Μπορεί να σημαίνει ανάγκη για επιβεβαίωση.
- Μπορεί να σημαίνει οικειότητα.
- Μπορεί να σημαίνει ότι κάποιος δεν θέλει σχέση μαζί σου αλλά δεν θέλει και να σε χάσει από τη ζωή του.
Μπορεί να σημαίνει εκατό διαφορετικά πράγματα. Μη με πιέζετε. Είμαι απολύτως ικανή να σας πω και τα εκατό!
Οι πράξεις είναι πολύτιμες. Τις παρατηρούμε, τις συνυπολογίζουμε, μας δίνουν πληροφορίες.
Αλλά χρειάζονται ερμηνεία. Και αυτό ακριβώς είναι συνήθως η ρίζα του προβλήματος.
Γιατί η ερμηνεία μας δεν είναι ποτέ αποστειρωμένη. Περνάει μέσα από επιθυμίες, φόβους, προσδοκίες, ανασφάλειες και ελπίδες.
Μια ξεκάθαρη λεκτική δήλωση, από την άλλη, μπορεί να μην περιγράφει πάντοτε με απόλυτη ακρίβεια τι συμβαίνει βαθιά μέσα στον άλλον.
- Μπορεί να φοβάται.
- Μπορεί να μπερδεύεται.
- Μπορεί να λέει ψέματα ακόμη και στον εαυτό του.
Αυτό, όμως, είναι δικό του πρόβλημα να το λύσει. Δεν ξέρω. Σίγουρα όχι δικό μου, πάντως.
Γιατί υπάρχει μια πολύ (ΠΟΛΥ) σημαντική διαφορά:
Δεν χρειάζεται να πιστέψω ότι τα λόγια περιγράφουν τέλεια τον εσωτερικό κόσμο του άλλου. Χρειάζεται όμως να τα σεβαστώ ως την τελευταία επίσημη πληροφορία που μου δόθηκε για το πώς θέλει να σχετίζεται μαζί μου.
Γι’ αυτό κάποιοι άνθρωποι (για εμένα λέω, ναι) έχουν επιλέξει να λειτουργούν διαφορετικά.
Αυτό που στους υπολογιστές λέγεται:
Last Known Good Configuration.
Την τελευταία επιβεβαιωμένη διαμόρφωση. Την τελευταία πληροφορία που δηλώθηκε επίσημα.
Αν ο άλλος μου είπε "Basta, δεν θέλω", αυτή είναι η τελευταία έκδοση της πραγματικότητας με την οποία λειτουργώ.
Η πληροφορία από την πηγή. Με αυτήν πορεύομαι.
Όλα τα υπόλοιπα μπορεί να είναι ενδείξεις για χίλια δυο, αλλά αποδείξεις για τίποτα.
Δεν σημαίνει ότι αγνοώ τις πράξεις. Τις βλέπω. Τις παρατηρώ. Τις καταγράφω. Αλλά μέχρι εκεί.
Δεν θα τις μεταφράσω μόνη μου σε συναισθήματα που ο άλλος δεν ανέλαβε ποτέ να εκφράσει και λεκτικά.
Δεν θα εγκαταστήσω ένα update που δεν κυκλοφόρησε.
Γιατί έχω μάθει με τα χρόνια ότι οι άνθρωποι δεν ερωτεύονται μόνο ανθρώπους. Ερωτεύονται πιθανότητες. Ερωτεύονται υποθέσεις. Ερωτεύονται σενάρια. Ερωτεύονται εκείνο το "ίσως" που, αν το ταίσεις αρκετά, κάποια στιγμή αποκτά ολόκληρη προσωπικότητα.
Και πολλές φορές ερωτεύονται μια εκδοχή του άλλου που υπάρχει περισσότερο μέσα στο δικό τους κεφάλι παρά στην πραγματικότητα. Μόνο που όταν αγαπάμε μια εκδοχή αντί για έναν άνθρωπο, αργά ή γρήγορα η πραγματικότητα έρχεται να ζητήσει τα δικαιώματά της.
Και πολλές από τις πληγές μας δεν προέρχονται μόνο από όσα πραγματικά συνέβησαν. Προέρχονται και από όσα πιστέψαμε εμείς ότι συνέβαιναν. Από τα κενά που συμπληρώσαμε μόνοι μας. Από τα νοήματα που αποδώσαμε. Από τους διαλόγους που κάναμε μέσα στο κεφάλι μας χωρίς να έχουν ειπωθεί ποτέ.
Από μια επιθυμία που ίσως υπήρχε ολοζώντανη στη φαντασία μας, αλλά ο άλλος δεν είχε ποτέ συμφωνήσει να πάρει μέρος.
Και, ακόμα χειρότερα, μπορεί την ίδια στιγμή να είχε φτιάξει κι εκείνος μια εντελώς δική του εκδοχή της μεταξύ μας επικοινωνιας, όπου ζούσε ευτυχισμένος με μια φανταστική εκδοχή δική μας.
Γι’ αυτό το "Last Known Good Configuration" δεν είναι άρνηση να δω τα σημάδια. Δεν είναι αδιαφορία ή πείσμα. Και σίγουρα δεν είναι τιμωρία προς τον άλλον.
Είναι, πρώτα απ’ όλα, σεβασμός στην αυτονομία του άλλου.
Στο δικαίωμά του να ορίσει ο ίδιος τι αισθάνεται και τι θέλει από εμένα.
Αν με θέλει, δεν θα το αποφασίσω εγώ για εκείνον.
Αν φοβάται, δεν θα αναλάβω εγώ να διαγνώσω τον φόβο του.
Αν άλλαξε γνώμη, δεν θα το μαντέψω.
Θα περιμένω ενημέρωση.
Γιατί φυσικά όλοι έχουμε το δικαίωμα να αλλάζουμε γνώμη.
Να φοβόμαστε.
Να ωριμάζουμε.
Να ερωτευόμαστε.
Να ξε-ερωτευόμαστε.
Να κάνουμε λάθος.
Να τολμάμε και μετά να κάνουμε πίσω.
Να λέμε σήμερα "όχι" και αύριο να συνειδητοποιούμε ότι ήταν "ναι".
Έχουμε όμως και μια ευθύνη. Να ενημερώνουμε τους άμεσα ενδιαφερόμενους όταν αλλάζει η έκδοση των συναισθημάτων μας.
Δεν γίνεται εγώ να τρέχω επισήμως το δεν_σε_θέλω.exe και ο άλλος να περιμένει να καταλάβω μόνη μου, από τρία βλέμματα, δύο μηνύματα και ένα υπονοούμενο, ότι πλέον κυκλοφόρησε έκδοση 2.0 που λέγεται τελικά_άλλαξα_γνωμη.exe.
Έλεος κάπου, ναι;
Μέχρι να υπάρξει λοιπόν νέα, σαφής πληροφορία, εγώ θα συνεχίσω να λειτουργώ με την τελευταία επιβεβαιωμένη. Όχι επειδή έτσι δεν θα πληγωθώ ποτέ. Θα πληγωθώ. Όλοι πληγωνόμαστε με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Άρα προτιμώ τουλάχιστον να είναι από κάτι που πραγματικά συνέβη. Όχι από ένα update που εγκατέστησα μόνη μου.
Run on Last Known Good Configuration, λοιπόν.
Και αφήστε τους άλλους να σας πουν οι ίδιοι πότε κυκλοφόρησε νέα έκδοση κι αν σας γουστάρει ακόμη, εγκαταστήστε τη.
