Eν πoλλaίs aμaρτίaιs περιγρaφoύσa γυvή

Κάποια τραγούδια μας θυμίζουν ανθρώπους. Κάποια άλλα μας θυμίζουν μια εποχή. Και κάποια ελάχιστα... μεγαλώνουν μαζί μας. Το "Kiss Off" των Violent Femmes μπήκε στη ζωή μου πριν από περίπου είκοσι χρόνια. Στην αρχή ήταν ρυθμική μουσική με θυμωμένα λόγια που με ξεσήκωνε (οργισμένο νιάτο γαρ), μετά έγινε το "γαμώτο" ενός χωρισμού, μετά μεταλλάχτηκε σε θυμό για την κοινωνία... Ποτέ δεν σταμάτησα να το ακούω, ποτέ δεν το βαρέθηκα και πρέπει να το έχω ακούσει πάνω από ένα εκατομμύριο φορές στο repeat. Και το νόημά του άλλαζε όσο άλλαζα κι εγώ.

Πόσες φορές δεν έχετε ακούσει ή έχετε πει με περίσσεια σιγουριά τη φράση: "Ο καθένας παίρνει αυτό που του αξίζει!" Είναι μια παρηγορητική σκέψη. Μας κάνει να πιστεύουμε ότι ο κόσμος λειτουργεί δίκαια. Ότι οι καλοί ανταμείβονται, οι κακοί τιμωρούνται και ότι, τελικά, η ζωή βάζει τα πράγματα στη θέση τους. Αλλά τι σημαίνει πραγματικά "του αξίζει";

Κάθε φορά που ακούω να λένε πως κάποιος "έχασε τη μάχη", κάτι μέσα μου αντιδρά. Ίσως γιατί έχω αγαπήσει ανθρώπους που πέθαναν, όπως όλοι μας. Και δεν μπορώ να δεχτώ ότι η λέξη που τους ταιριάζει είναι η λέξη "ηττήθηκαν". Ηττήθηκε ποιος ακριβώς; Όλοι έζησαν, αγάπησαν, γέλασαν, θύμωσαν, έκαναν λάθη, άφησαν το αποτύπωμά τους σε ανθρώπους που τους κουβαλούν ακόμη μέσα τους. Αν αυτό είναι ήττα, τότε έχουμε παρεξηγήσει τη σημασία της λέξης.

Έχω αρχίσει να πιστεύω ότι ο οργανισμός μου κάνει κάποιου είδους beta testing. Αντέδρασα φυσικά! Εγώ: Συγγνώμη που επεμβαίνω, αλλά δεν έχω μπει ακόμα στην κλιμακτήριο. Ο οργανισμός: Το ξέρω. Εγώ: Τότε γιατί βγάζω τρίχες στο πηγούνι ρε μάστορα; Τι έχει συμβεί; Ο οργανισμός: Δουλεύω σύμφωνα με τα πρότυπα ελληνικής εταιρείας κινητής τηλεφωνίας. Το πακέτο θα ενεργοποιηθεί αργότερα μεν, αλλά οι χρεώσεις έχουν ήδη ξεκινήσει, δε. Έχω πλέον ένα τσιμπιδάκι που δεν είναι για τα φρύδια. Είναι Ειδικών Επιχειρήσεων. Δεν αγγίζει τρίχα από άλλο σημείο του σώματος. Έχει μία και μόνη αποστολή. Πηγούνι.

Το κλείσιμο δεν είναι μεγάλες σοφίες. Είναι λίγα πράγματα που νομίζω ότι χρειάζεται να θυμάσαι όταν η ζωή γίνει πάλι δύσκολη. Γιατί θα γίνει. Είναι και έτσι η ζωή. Αλλά τώρα έχεις περισσότερα εργαλεία. Ένας χρόνος πέρασε σχεδόν και έχεις κάνει άλματα, ειλικρινά.  Μια αποδοχή που δεν πίστευες ότι θα βιώσεις, κι όμως την ζεις 2 χρόνια μετά από δύο πολύ θεμελιώδεις απώλειες για εσένα. Κολώνες του ψυχισμού σου. Κι εσύ από όλη αυτή την απώλεια δεν κατάφερες μόνο την αποδοχή, αλλά κέρδισες κι άλλο ένα εργαλείο πραγματικό διαμάντι. Γειώθηκες πλήρως. Ζεις το εδώ και το τώρα. Πολύ δύσκολο διπλό κατόρθωμα και μπράβο σου.  Πάμε τώρα...

Έχω μια εξομολόγηση να κάνω. Τον τελευταίο καιρό είμαι καλά. Όχι "ουαου κατάφερα το ακατόρθωτο" καλά. Ούτε "κέρδισα το Τζόκερ", καλά. "Ήρεμα και όμορφα", καλά. Κοιμάμαι. Δουλεύω. Γελάω. Διαβάζω. Βλέπω τους ανθρώπους μου. Κάνω σχέδια για την επόμενη εβδομάδα χωρίς να χρειάζεται να επιβιώσω πρώτα από την τωρινή. Και ξέρετε κάτι; Από κεκτημένη ταχύτητα αυτό με ανησυχεί λίγο.

Με ρωτάνε καμιά φορά τι είδους άνθρωποι με κερδίζουν... Δεν θα απαντήσω με χαρακτηριστικά. Δεν θα πω "έξυπνοι", "ευγενικοί", "μορφωμένοι" ή "με χιούμορ". Όλα αυτά είναι ωραία, αλλά αυτά είναι χαρακτηριστικά που μου αρέσουν, όχι που με κερδίζουν. Με κερδίζουν οι άνθρωποι που ξέρουν να παίζουν. Όχι παιχνίδια με τους ανθρώπους. Παιχνίδια με τις ιδέες. Που δεν σκοτώνουν μια σκέψη με τη λογική πριν καν γεννηθεί.

Κι αφού πήγα και τα ξέρασα όλα στο ψυχοβγάλτη μου για τους διακόπτες μου , και μετά από μπλαμπλά ακατάπαυστο για κάνα σαραντάλεπτο, κατέληξα σε συμπέρασμα. "Είμαι ανώμαλη τελικά. Τέλος." -Όχι. Απλώς είσαι πολύ... συγκεκριμένη. Και θα σε μαλώσω λίγο για τη λέξη "ανώμαλη", γιατί σήμερα με αυτό το θέμα κάνεις συνεχώς το ίδιο. Κάθε φορά που ανακαλύπτεις κάτι για σένα, το επόμενο βήμα είναι να το βαφτίσεις ελάττωμα. Κοίτα όμως τα δεδομένα που έχουμε, όχι τις ταμπέλες. 

Και τώρα ας εκτεθούμε ασύστολα.  Εγώ, δηλαδή. Εσείς μια χαρά την περνάτε αλώβητοι. Εγώ έχω υποσχεθεί να ξεβρακώνομαι σε κάθε ευκαιρία. Άσκηση, σου λέει ο ψυχοβγάλτης. Ένα κουμπί είναι. Κατέβασε τα βρακιά σου και πάτα "δημοσίευση". Σαν τι θα γίνει δηλαδή; Τέλος πάντων... Πάμε μουσική και ξεκινάει στο στριπτίζ! Θα σας μιλήσω λοιπόν για τους διακόπτες μου. Όχι μόνο γι'αυτούς που νόμιζα ότι έχω. Αλλά και για τους χειρότερους που ανακάλυψα ότι έχω. Για χρόνια πίστευα λοιπόν ότι το πρόβλημά μου είναι πως, κάποια στιγμή, κλείνω. Απότομα. Σαν να πέφτει ο γενικός. Μέχρι εκείνη τη στιγμή μπορεί να προσπαθώ, να ακούω, να συζητάω, να εξηγώ. Και μετά... τίποτα. Σαν να έκλεισε μια πόρτα στα μούτρα του άλλου. Το έλεγα shutdown. Διακόπτη. Ασφάλεια (ενίοτε και "κατέβασα τον γενικό", "έπεσε το ρελέ" κτλ κτλ).

Υπάρχουν τραγούδια που μιλάνε για έρωτες, για χωρισμούς, για αχαριστία, για οτιδήποτε μπορείτε να φανταστείτε. Κι αυτό είναι το ωραίο βασικά. Αλλά σίγουρα μέσα σε αυτά υπάρχουν και τραγούδια που, χωρίς να το καταλάβουν οι δημιουργοί τους, καταλήγουν να μιλάνε για ανθρώπους που δεν γνώρισαν ποτέ και που ουδεμία σχέση έχουν με το νόημα του τραγουδιού. Το "Μια στάση εδώ" ήταν πάντα ένα καψουροτράγουδο. Έτσι το ακούγαμε όλοι μας. Για μένα όμως, εδώ και 2 χρόνια, δεν είναι πια τραγούδι. Και το κατάλαβα σήμερα.

Αυτός ο άνθρωπος που σπούδαζε τόσα χρόνια, για να του λάχει να έχει εμένα απέναντι να του λέω το μακρύ μου και το κοντό μου, εάν δεν αλλάξει επάγγελμα να πάει να ψήνει καλαμπόκια στα πανηγύρια να γλυτώσει από εμένα, να μην σώσω να δω το απολυτήριο μου από τον ψυχοβγάλτη. Μου την κάρφωσε τώρα ότι δεν νιώθω(;) δεν συμπονώ(;) δεν έχω κατανόηση ίσως(;) υπομονή(;) για τους ανθρώπους που συναναστρέφομαι. Ότι ίσως είμαι περισσότερο αυστηρή απ' όσο θα ήθελα τέλος παντων. Και με αφορμή αυτό του κάνω την εξής ερώτηση: "Ρε μήπως είμαι sociopath και δεν κάνει να μου το πεις;"

Υπάρχουν άνθρωποι που έχουν αγαπημένο χρώμα, αγαπημένη εποχή ή αγαπημένο φαγητό. Εγώ έχω αγαπημένο έπιπλο. Τον καναπέ. Και είμαι έτοιμη να υπερασπιστώ αυτή μου τη θέση με περισσότερο πάθος απ' όσο υπερασπίζομαι τις πολιτικές μου απόψεις. Γιατί ας είμαστε ειλικρινείς. Όλα τα υπόλοιπα έπιπλα του σπιτιού είναι μικροί δικτάτορες...

"Λένε συνέχεια ότι ένα κορίτσι πρέπει να είναι όμορφο. Αλλά, ειλικρινά... Ξέχνα το. Μην είσαι όμορφη.  Να είσαι έξυπνη,  να είσαι πνευματώδης, να είσαι ενδιαφέρουσα,  να είσαι αστεία,  να είσαι περιπετειώδης,  να είσαι τρελή,  να είσαι ταλαντούχα.  Υπάρχουν χίλια άλλα πράγματα για να είσαι εκτός από όμορφη. Και τι είναι όμορφο τέλος πάντων, εκτός από ένα σύνολο γραμμάτων που δένονται μεταξύ τους για να κάνουν μια λέξη;  Να είστε ο δικός σας ορισμός του καταπληκτικού. Αυτό είναι πολύ πιο σημαντικό από οτιδήποτε όμορφο." Nikita Gill, Don't Be Beautiful Έχω βαρεθεί να διαβάζω λίστες για το πώς πρέπει να είναι κάποιος. Για τις γυναίκες δε... Να είναι έξυπνη, να είναι αστεία, να είβαι περιπετειώδης... Λες και είμαστε προϊόντα στο ράφι που πρέπει να βελτιώσουν το packaging τους για να πιάσουν καλύτερη τιμή.

Κάποιος με είπε "ύποπτα καλόβολη". Σε πρώτη ανάγνωση, κολακεύτηκα. Ακούστηκε σαν να θεωρεί πως είμαι πολύ καλόβολη για να είναι αληθινό. Καλό δεν είναι αυτό; Η αλήθεια, όμως, είναι λίγο διαφορετική. Όχι γιατί δεν είμαι καλόβολη. Είμαι. Απλώς δεν υπάρχει τίποτα ύποπτο σε αυτό. Βέβαια, αυτός που το είπε είχε δίκιο. Με ξέρει αρκετά ώστε να καταλάβει ότι είμαι καλόβολη, αλλά όχι τόσο ώστε να καταλάβει γιατί. Η αλήθεια είναι πως όντως αναπτύσσω έντονα με τα χρόνια κάτι που δεν είναι και τόσο συνηθισμένο. Δεν ψοφάω για παρεξήγηση. Και αυτό για πολλούς, είναι σχεδόν σαν να βλέπουν μονόκερο.

Να σου πω κάτι…Η ζωή, αργά ή γρήγορα, θα σε απογυμνώσει, θα σε ταπεινώσει . Όχι από εμπάθεια, αλλά από μια βαθιά, σχεδόν νομοτελειακή ανάγκη να σου θυμίσει τα όριά σου. Για χρόνια, οχυρωμένος πίσω από μια νεύρωση ελέγχου, πίστευες πως κρατάς τα σκοινιά.

Κάποια βιβλία τα διαβάζεις, τα κλείνεις και συνεχίζεις τη ζωή σου και κάποια μοιάζουν με καθρέφτη. Κάθε φορά που τα ξεφυλλίζεις, βλέπεις μέσα τους έναν διαφορετικό εαυτό σου. Ο Δον Κιχώτης του Μιγκέλ ντε Θερβάντες ανήκει αναμφισβήτητα στη δεύτερη κατηγορία για μένα. Στην επιφάνεια, η ιστορία του μοιάζει σχεδόν κωμική.

Άκουσα πρόσφατα μια φράση σε ένα διαδικτυακό σεμινάριο για φροντιστές: «Ο φροντιστής έχει μία και μόνο αποστολή. Να καταρρεύσει δεύτερος μετά τον φροντιζόμενο. Δεν έχει την ευχέρεια της επιλογής να καταρρεύσει πρωτος». Δεν ξέρω αν είναι επιστημονικά σωστή. Δεν ξέρω καν αν είναι ηθικά σωστή. Ξέρω όμως ότι με βρήκε σε μια περίεργη στιγμή της ζωής μου. Γιατί για χρόνια πίστευα ότι ο φροντιστής έχει άλλες υποχρεώσεις. Να μην καταρρεύσει ποτέ, ας πούμε. Να είναι πάντα εκεί. Να αντέχει. Να οργανώνει. Να τρέχει. Να προβλέπει. Να μένει ξύπνιος. Να λύνει προβλήματα. Να προλαβαίνει τις ανάγκες των άλλων πριν καν εκφραστούν. Κάπως έτσι περνούσαν τα δικά μου τελευταία χρόνια.

Δεν πιστεύω στα ζώδια. Ούτε στα ταρώ. Ούτε στη χειρομαντεία. Ούτε στην καφεμαντεία. Ούτε σε οτιδήποτε άλλο έχει εφεύρει ο ανθρώπινος νους για να μάθει τα μελλούμενα. Κι όμως, με γοητεύουν. Πάντα με γοήτευαν. Για χρόνια πίστευα ότι με γοήτευε το μυστήριο. Ότι μου άρεσε η ιδέα πως ίσως υπάρχει κάτι κρυμμένο πίσω από όσα βλέπουμε. Μπορεί να υπάρχει και λίγο από αυτό. Αλλά όσο μεγαλώνω, τόσο περισσότερο καταλαβαίνω ότι δεν είναι ο πραγματικός λόγος. Η αλήθεια είναι ότι αγαπώ τις ιστορίες. Αγαπώ τους ανθρώπους. Όχι να τους συναναστρέφομαι, μην τρελαθούμε. Να τους παρατηρώ μου είναι αρκετό. 

Δεν θυμάμαι πότε απώλεσα την ανάγκη για εκδίκηση. Να πονέσει ο άλλος όσο πόνεσα εγώ.  Μην μπερδεύεστε. Δεν είμαι κανένας καλός άνθρωπος. Σκατά στα μούτρα μου είμαι.  Ούτε επειδή δεν έχω πληγωθεί αρκετά. Έχω πονέσει. Έχω θυμώσει. Έχω βρεθεί να κάνω την ίδια συζήτηση εκατό φορές μέσα στο κεφάλι μου. Έχω φανταστεί τι θα έλεγα αν είχα άλλη μία ευκαιρία. Έχω ξυπνήσει μέσα στη νύχτα με εκείνη την αίσθηση ότι κάτι έμεινε αδιόρθωτο και ανείπωτο. Έχω ονειρευτεί σενάρια επιστροφής του άλλου γονυπετής, σαν να πηγαίνει για προσκύνημα στην Παναγία της Τήνου και όταν φτάνει να τον κοιτάζω σα να έχω μόλις καταπιεί μια χύτρα ξινόγαλο. Αμε! Αλλά ποτέ δεν θυμάμαι να ευχήθηκα πραγματικά να υποφέρει κάποιος που με στεναχώρησε. Κι αυτό με έκανε να αναρωτηθώ: Τι είναι τελικά αυτή η ανάγκη που έχουν μερικοί άνθρωποι να πονέσει ο άλλος όσο πόνεσαν εκείνοι; 

Υπάρχει μια ιδέα του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι που δεν κάθεται ήσυχα στο κεφάλι μου από τότε που την διάβασα. Δεν είναι από εκείνες τις φράσεις που τις κάνεις quote στο Instagram για να νιώσεις σοφός. Λέει, περίπου, το εξής: Ο άνθρωπος δεν είναι φτιαγμένος για να είναι ευτυχισμένος. Είναι φτιαγμένος για να μπλέκει. Και δεν το κάνει επειδή δεν ξέρει τι θέλει. Το κάνει επειδή, ακόμα κι όταν πάρει αυτό που επιθυμεί, κάτι μέσα του αρχίζει να τσινάει. Κάτι αρχίζει να σαλεύει και θέλει να ανακατέψει το τσουκάλι.