Eν πoλλaίs aμaρτίaιs

Κάθε φορά που ακούω να λένε πως κάποιος "έχασε τη μάχη", κάτι μέσα μου αντιδρά.

Ίσως γιατί έχω αγαπήσει ανθρώπους που πέθαναν, όπως όλοι μας. Και δεν μπορώ να δεχτώ ότι η λέξη που τους ταιριάζει είναι η λέξη "ηττήθηκαν".

Ηττήθηκε ποιος ακριβώς;

Όλοι έζησαν, αγάπησαν, γέλασαν, θύμωσαν, έκαναν λάθη, άφησαν το αποτύπωμά τους σε ανθρώπους που τους κουβαλούν ακόμη μέσα τους.

Αν αυτό είναι ήττα, τότε έχουμε παρεξηγήσει τη σημασία της λέξης.

Η ασθένεια δεν είναι διαγωνισμός να κερδίσεις ή να χάσεις. Και η ζωή δεν απονέμει μετάλλια σε όσους γλύτωσαν τον θάνατο. Άλλωστε κανείς δεν γλυτώνει.

Υπάρχουν άνθρωποι που πεθαίνουν νέοι και άνθρωποι που ζουν μέχρι τα εκατό. Άνθρωποι που πρόσεξαν τον εαυτό τους και άνθρωποι που δεν πρόσεξαν τίποτα. Άνθρωποι που έκαναν ό,τι μπορούσαν και άνθρωποι που κουράστηκαν.

Όλα τα υπόλοιπα είναι απλώς η ανάγκη μας να βγάλουμε νόημα εκεί που δεν υπάρχει.

Οι άνθρωποι δυσκολευόμαστε αφόρητα να δεχτούμε ότι υπάρχουν πράγματα που δεν ελέγχονται. Έτσι μετατρέπουμε την ασθένεια σε μάχη, γιατί οι μάχες έχουν κανόνες. Έχουν ήρωες. Έχουν νικητές και ηττημένους. Μας κάνουν να νιώθουμε ότι η ζωή είναι δίκαιη.

Αν όμως το πάμε μέχρι τέλους, η μεταφορά αυτή γίνεται προβληματική.

Αν ο Γιάννης "νίκησε" τον καρκίνο, τότε ο Γιώργος πχ. που πέθανε τι έκανε; Δεν προσπάθησε αρκετά; Δεν ήταν αρκετά γενναίος; Δεν αγαπούσε αρκετά τη ζωή του;

Φυσικά και όχι. Ο οργανισμός δεν διαπραγματεύεται με την ηθική. Τα κύτταρα δεν συγκινούνται από τη θέληση. Η βιολογία είναι πολλές φορές αδιάφορη απέναντι στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Κι αυτό είναι από τις πιο δύσκολες αλήθειες που καλούμαστε να αντέξουμε.

Υπάρχει κάτι σχεδόν σκληρά απρόσωπο στη φύση. Η βιολογία δεν μοιράζει δικαιοσύνη. Η φύση δεν κάνει ηθικές αξιολογήσεις. Απλώς συμβαίνει.

Γι' αυτό δυσκολεύομαι όταν ακούω ότι κάποιος "έχασε".

Γιατί εκείνη τη στιγμή ολόκληρη η ζωή ενός ανθρώπου συρρικνώνεται στην τελευταία της σελίδα. Σαν να διαγράφονται όλα όσα προηγήθηκαν. Σαν να μην μετράνε τα χρόνια που αγάπησε, που δημιούργησε, που στάθηκε δίπλα στους ανθρώπους του. Σαν να μετράει μόνο ο τρόπος που πέθανε. Κι εγώ αρνούμαι να θυμάμαι τους ανθρώπους μου έτσι. Οι άνθρωποι που χάσαμε από τη ζωή μας δεν ήταν η ασθένειά τους, ούτε η αιτία θανάτου τους. Ήταν πολύ περισσότερα από αυτό.

Και αν έμαθα κάτι από την απουσία τους, είναι πως στο τέλος δεν νικάμε ούτε χάνουμε. Απλώς αφήνουμε πίσω μας ένα ίχνος. Και κάποιοι άνθρωποι αφήνουν τόσο βαθύ ίχνος, που επηρεάζουν τις ζωές των άλλων πολύ μετά τον τελευταίο τους χτύπο. Αυτό δεν ξέρω τι είναι, αλλά δεν μοιάζει καθόλου με ήττα.

Θα τους θυμάμαι από το πώς έζησαν λοιπόν. Και αυτό, κατά τη γνώμη μου, είναι πολύ πιο δυνατό από οποιαδήποτε αναφορά σε μάχες, νίκες ή ήττες.  

Δεν μιλάω για τον θάνατο. 

Μιλάω για τη μνήμη. 

Μιλάω για ανθρώπους που αρνούμαι να τους αφήσω να γίνουν μια στατιστική, μια διάγνωση ή ένα πιστοποιητικό θανάτου. 

...Και για το δικαίωμα που έχουμε όλοι μας να μην αφήσουμε την τελευταία μας σελίδα να καταπιεί ολόκληρο το βιβλίο.

Εγώ: Συγγνώμη που επεμβαίνω, αλλά δεν έχω μπει ακόμα στην κλιμακτήριο.

Ο οργανισμός: Το ξέρω.

Εγώ: Τότε γιατί βγάζω τρίχες στο πηγούνι ρε μάστορα; Τι έχει συμβεί;

Ο οργανισμός: Δουλεύω σύμφωνα με τα πρότυπα ελληνικής εταιρείας κινητής τηλεφωνίας. Το πακέτο θα ενεργοποιηθεί αργότερα μεν, αλλά οι χρεώσεις έχουν ήδη ξεκινήσει, δε.

Έχω πλέον ένα τσιμπιδάκι που δεν είναι για τα φρύδια. Είναι Ειδικών Επιχειρήσεων. Δεν αγγίζει τρίχα από άλλο σημείο του σώματος. Έχει μία και μόνη αποστολή.

Πηγούνι.

Έχω μια εξομολόγηση να κάνω.

Τον τελευταίο καιρό είμαι καλά.

Όχι "ουαου κατάφερα το ακατόρθωτο" καλά. Ούτε "κέρδισα το Τζόκερ", καλά.

"Ήρεμα και όμορφα", καλά. Κοιμάμαι. Δουλεύω. Γελάω. Διαβάζω. Βλέπω τους ανθρώπους μου. Κάνω σχέδια για την επόμενη εβδομάδα χωρίς να χρειάζεται να επιβιώσω πρώτα από την τωρινή. Και ξέρετε κάτι; Από κεκτημένη ταχύτητα αυτό με ανησυχεί λίγο.

Δεν θα απαντήσω με χαρακτηριστικά. Δεν θα πω "έξυπνοι", "ευγενικοί", "μορφωμένοι" ή "με χιούμορ". Όλα αυτά είναι ωραία, αλλά αυτά είναι χαρακτηριστικά που μου αρέσουν, όχι που με κερδίζουν.

Με κερδίζουν οι άνθρωποι που ξέρουν να παίζουν. Όχι παιχνίδια με τους ανθρώπους. Παιχνίδια με τις ιδέες. Που δεν σκοτώνουν μια σκέψη με τη λογική πριν καν γεννηθεί.

"Είμαι ανώμαλη τελικά. Τέλος."

-Όχι. Απλώς είσαι πολύ... συγκεκριμένη. Και θα σε μαλώσω λίγο για τη λέξη "ανώμαλη", γιατί σήμερα με αυτό το θέμα κάνεις συνεχώς το ίδιο. Κάθε φορά που ανακαλύπτεις κάτι για σένα, το επόμενο βήμα είναι να το βαφτίσεις ελάττωμα. Κοίτα όμως τα δεδομένα που έχουμε, όχι τις ταμπέλες. 

Και τώρα ας εκτεθούμε ασύστολα. 

Θα σας μιλήσω λοιπόν για τους διακόπτες μου. Όχι μόνο γι'αυτούς που νόμιζα ότι έχω. Αλλά και για τους χειρότερους που ανακάλυψα ότι έχω.

Για χρόνια πίστευα λοιπόν ότι το πρόβλημά μου είναι πως, κάποια στιγμή, κλείνω. Απότομα. Σαν να πέφτει ο γενικός. Μέχρι εκείνη τη στιγμή μπορεί να προσπαθώ, να ακούω, να συζητάω, να εξηγώ. Και μετά... τίποτα. Σαν να έκλεισε μια πόρτα στα μούτρα του άλλου.

Το έλεγα shutdown. Διακόπτη. Ασφάλεια (ενίοτε και "κατέβασα τον γενικό", "έπεσε το ρελέ" κτλ κτλ).

Το "Μια στάση εδώ" ήταν πάντα ένα καψουροτράγουδο. Έτσι το ακούγαμε όλοι μας.

Για μένα όμως, εδώ και 2 χρόνια, δεν είναι πια τραγούδι. Και το κατάλαβα σήμερα.

Μου την κάρφωσε τώρα ότι δεν νιώθω(;) δεν συμπονώ(;) δεν έχω κατανόηση ίσως(;) υπομονή(;) για τους ανθρώπους που συναναστρέφομαι. Ότι ίσως είμαι περισσότερο αυστηρή απ' όσο θα ήθελα τέλος παντων. Και με αφορμή αυτό του κάνω την εξής ερώτηση:

"Ρε μήπως είμαι sociopath και δεν κάνει να μου το πεις;"