Μισώ τον υποταγμένο! Μισώ τον υποταγμένο, όπως μισώ τον αχρείο, όπως μισώ τους αργόσχολους! Μισώ την υποταγή! Μισώ την αισχρότητα, μισώ την απραξία. Νιώθω συμπόνια για τον άρρωστο που λυγίζει από θανάσιμο πυρετό· μισώ όμως τον κατά φαντασία ασθενή, που με λίγη θέληση και μόνο θα  στεκόταν στα πόδια του. Λυπάμαι τον φυλακισμένο, κυκλωμένο από φύλακες, συντετριμμένο από το βάρος των τόσων αλυσίδων. Αλλά μισώ τους στρατιώτες που λυγίζουν απ’τα σιρίτια και το βάρος των γαλονιών· τους εργαζόμενους που σκύβουν στο κεφάλαιο. Αγαπώ τον άνθρωπο που, όπου κι αν βρίσκεται, λέει αυτό που νιώθει· μισώ τον ψηφοφόρο που αναζητά τον διαρκή θρίαμβο μέσα από την πλειοψηφία. Αγαπώ το σοφό που έχει τσακίσει από την πίεση της επιστημονικής έρευνας· μισώ το άτομο που γονατίζει από το βάρος κάποιας άγνωστης δύναμης, κάποιου «Χ», ενός θεού… Όλους εκείνους, λέω, μισώ που από φόβο και παραίτηση παραχωρούν σε άλλους ένα μέρος της δύναμής τους ως άνθρωποι και, όχι μόνο σκύβουν αυτοί το κεφάλι, αλλά αναγκάζουν κι εμένα και κείνους που αγαπώ να σκύψουν το κεφάλι, εξαιτίας της γεμάτης φόβο συνεργασίας τους ή της ηλίθιας αδράνειάς τους. Τους μισώ αυτούς· ναι τους μισώ, γιατί εγώ το αισθάνομαι… Εγώ δεν γονατίζω μπροστά στα γαλόνια του αξιωματούχου, την εσάρπα του δημάρχου, το χρυσάφι του κεφαλαίου· την ηθική ή τη θρησκεία. Εδώ και πολύ καιρό έχω μάθει ότι όλα αυτά τα πράγματα δεν είναι παρά σκέτα μπιχλιμπίδια, που μπορούμε να σπάσουμε σαν γυαλί… Εγώ λυγίζω κάτω από το βάρος της υποταγής των άλλων. Πόσο μισώ την υποταγή!


Εγώ αγαπώ την ζωή. θέλω να ζήσω, όχι όμως έτσι ασήμαντα, όπως εκείνους που ικανοποιούν μόνο ένα μέρος των μυών και των νεύρων τους, αλλά με μια ευρύτερη έννοια, ευαρεστώντας τόσο τους μυς του προσώπου όσο και αυτούς της κνήμης, ταυτόχρονα την πλάτη μου, όπως ακριβώς και τον εγκέφαλό μου. Δεν θέλω ν’ ανταλλάξω ένα μέρος του σήμερα για ένα απατηλό αύριο. Δεν θέλω να παραχωρήσω τίποτα απ’ το σήμερα για τη ματαιοδοξία του μέλλοντος. Δεν θέλω τίποτε δικό μου να υποτάσσεται κάτω από τις λέξεις πατρίδα, θεός, έμβλημα. Γιατί γνωρίζω πολύ καλά την κενότητα τέτοιων λέξεων, αυτών των ιερών και εγκόσμιων φαντασμάτων. Γελάω με τον αναχωρητισμό, με τους παραδείσους, η ελπίδα για τους οποίους συντηρεί την υποταγή, τις θρησκείες, το κεφάλαιο. Εμπαίζω αυτούς που συσσωρεύουν για τα γηρατειά και στερούνται στη νιότη τους· εκείνους που, για να φάνε στα εξήντα τους, νηστεύουν στα είκοσι. Εγώ θέλω να τρώω, όσο ακόμα έχω γερά δόντια για να μπορώ να ξεσκίζω και να συνθλίβω σφριγηλά κρέατα και χυμώδη φρούτα. Όσο τα υγρά του στομαχιού μου είναι σε θέση να χωνεύουν χωρίς πρόβλημα, θέλω να χορταίνω τη δίψα μου με δροσιστικά και δυναμωτικά ποτά. Θέλω να αγαπήσω γυναίκες πολλές ή μια γυναίκα, στηριζόμενος όμως στις κοινές μας επιθυμίες, και δεν θέλω να υποκύψω σ’ αυτή την οικογένεια που επιβάλει ο νόμος· τίποτε δεν έχει δικαίωμα πάνω μας. Εσύ θέλεις, εγώ θέλω. Ας περιγελούμε την οικογένεια, το νόμο, αυτήν την πανάρχαια μορφή υποταγής.  

Και δεν σταματώ εδώ... Θέλω, αφού έχω και μάτια κι αυτιά και άλλες αισθήσεις, πέραν του να πίνω και να τρώω, να κάνω έρωτα: να ζω τη χαρά σε όλες της τις εκφάνσεις. Θέλω να δω όμορφα γλυπτά και έργα ζωγραφικής, να θαυμάσω τον Ροντέν ή τον Μανέ. Ν’ ακούσω τις καλύτερες ορχήστρες σε έργα Μπετόβεν ή Βάγκνερ. Θέλω να γνωρίσω τους κλασσικούς στην Comedie Française να περιεργαστώ τον λογοτεχνικό και καλλιτεχνικό πλούτο που άφησαν παρακαταθήκη άνθρωποι του παρελθόντος στους ανθρώπους του παρόντος, και ακόμα περισσότερο να ρουφήξω το τωρινό και παντοτινά ατελείωτο πνευματικό έργο της ανθρωπότητας. Επιθυμώ ευτυχία για μένα, για τη σύντροφο που έχω επιλέξει, για τους φίλους μου. Θέλω ένα σπίτι όπου θα μπορώ τα μάτια μου ευχάριστα να κλείνω, όταν τελειώνω την εργασία μου. Γιατί ζητώ και την απόλαυση της εργασίας· αυτή την υγιή χαρά, αυτή τη δυνατή χαρά. Θέλω τα χέρια μου να δουλεύουν το ροκάνι, το σφυρί, την τσάπα, το δρεπάνι. Ας αναπτυχθούν οι μυς κι ας φουσκώσει το στήθος από ισχυρές, χρήσιμες και λογικές δράσεις. Θέλω να είμαι χρήσιμος, θέλω εμείς να είμαστε χρήσιμοι. Θέλω να είμαι χρήσιμος στο διπλανό μου και θέλω κι ο διπλανός μου να μου είναι χρήσιμος. Θέλω να κοπιάσουμε πολύ, γιατί είμαι αχόρταγος για απόλαυση. Κι αυτό, γιατί θέλω να ευχαριστιέμαι το ότι δεν έχω υποταχθεί. Ναι, ναι! Θέλω να παράγω, αλλά θέλω και να απολαμβάνω. Θέλω να ζυμώνω, αλλά να τρώω και καλύτερο ψωμί· να εργάζομαι στον τρύγο, αλλά να πίνω και καλύτερο κρασί· να κατασκευάζω σπίτια, αλλά να μένω σε καλύτερες οικίες· να φτιάχνω έπιπλα, αλλά να κατέχω και τα αναγκαία για να θαυμάσω το ωραίο· θέλω να φτιάξω θέατρα, αλλά τόσο μεγάλα που να χωράν εμένα και τους δικούς μου. Θέλω να μετέχω στην παραγωγή, αλλά να μετέχω και στην κατανάλωση. Είναι κάποιοι που ονειρεύονται να παράγουν για άλλους, στους οποίους αφήνουν, τι ειρωνεία, τα καλύτερα αποτελέσματα της προσπάθειάς τους.
 Όσο για μένα, εγώ θέλω ενωμένος αδέσμευτα με τους υπόλοιπους να παράγω αλλά και να καταναλώνω. Εσείς, υποταγμένοι, κοιτάτε: φτύνω τα είδωλά σας. Κοροϊδεύω το Θεό, φτύνω την Πατρίδα, περιφρονώ τον Χριστό, περιφρονώ τη σημαία, φτύνω το κεφάλαιο και το χρυσόμαλλο δέρας· φτύνω τους νόμους και τους Κώδικες, τα σύμβολα της θρησκείας· όλα βλακείες, λίγο μ’ ενδιαφέρουν, τα περιγελώ… Μόνο μέσα από εσάς παίρνουν αυτά κάποια υπόσταση και για μένα· αφήστε τα πίσω σας, και μεμιάς θα γίνουν κομμάτια. Όμως, κι έτσι είστε μια δύναμη, εσείς υποταγμένοι, μια από εκείνες τις δυνάμεις που αγνοούν την ίδια τους την ύπαρξη· ωστόσο, είστε μια δύναμη και εγώ δεν μπορώ να σας περιφρονήσω, μπορώ μόνο να σας μισήσω… ή να σας αγαπήσω. Η πιο μεγάλη μου επιθυμία είναι να σας δω να αποτινάζετε την υποταγή μέσα από μια τρομερή αφύπνιση της ζωής. Δεν υπάρχει μελλοντικός παράδεισος, δεν υπάρχει μέλλον· υπάρχει μόνο παρόν. Ας ζήσουμε! Ζήστε! Η υποταγή είναι θάνατος. Η εξέγερση ζωή!

επειδή φαίνομαι χαρούμενη - δε σημαίνει πως όλα είναι καλά

επειδή γελάω - δε σημαίνει πως δεν παίρνω τα πράγματα στα σοβαρά

επειδή συγχωρώ - δε σημαίνει πως πρέπει να με παίρνεις για δεδομένη

επειδή σε πιστεύω - δε σημαίνει ότι μπορείς να μου λες ψέματα

επειδή δε δείχνω τα συναισθήματά μου - δε σημαίνει ότι δεν έχω

επειδή δε μιλάω - δε σημαίνει πως δεν έχω τίποτα να πω

...just to get things straight

Αν δεν έρθει το τέλος του κόσμου σήμερα... Δε σώνομαι με τίποτα! 

Ελάτε να βιώσουμε τη στασιμότητα...
Αυτή την τόσο παρεξηγημένη έννοια. 

Ελάτε να κάνουμε αύριο τo τίποτα που κάναμε κι εχθές. Να μην επεξεργαστούμε κανένα ερέθισμα, να μην τολμήσουμε το παραμικρό, να μην προσπαθήσουμε για τίποτα. Υπάρχει κρίση και λουφάζουμε τώρα.

Ελάτε να αφήσουμε τον κόσμο στους θρασσείς και σ' αυτούς τους ηλίθιους που ακόμα προσπαθούν και εμείς ας βλέπουμε το ματς μεταξύ τους στην πολυαγαπημένη μας τηλεόραση σε απευθείας σύνδεση. Κι αυτό επειδή παίζεται στην πλάτη μας, όχι τίποτα άλλο.

Ελάτε να μην αγωνιστούμε για τίποτα από αυτά που ήδη είχαμε και χάσαμε. Ούτε γι' αυτά που θα θέλαμε να ζήσουμε. Να μείνουμε αόρατοι πάση θυσία μη τυχόν μας πάρουν είδηση και μας παρασύρουν.

Ελάτε να κατεβάσουμε ασφάλειες για όλους και για όλα. Να μην έχουμε προσδοκίες γιατί έτσι εξαλείφεται και η πιθανότητα να πληγωθούμε όταν αυτές δεν εκπληρωθούν. Μότο μας: Μηδέν ένταση και μηδέν επιθυμίες, ίσον μηδέν απογοήτευση!

Ελάτε να μην κάνουμε ούτε καν σχέσεις ή παιδιά. Μόνο σεξ. Κι αυτό από ένστικτο κι ανάγκη. Ποιος τη χέζει τη συντροφικότητα και την οικογένεια... Καλύτερα να μην έχουμε καθόλου γιατί αλλιώς μπορεί θα αγχωθούμε και μετά άθελά μας ίσως προσπαθήσουμε για κάτι καλύτερο. Περιττά προβλήματα για τον εύθραυστο εαυτό μας.

Ελάτε να πάθουμε... απάθεια. Να ανοσοποιηθούμε ενάντια στην ενσυναίσθηση. Να κλειστούμε στον εαυτό μας. Να μην υποσχεθούμε σε κανέναν, να μη δεσμευτούμε για τίποτα, να μην προσπαθήσουμε να βοηθήσουμε με κανένα τρόπο και για κανένα λόγο. Να γίνουμε τα ζόμπι που τόσο μας αρέσουν στις ταινίες!

 
Ελάτε να μείνουμε σκλάβοι σε μια δουλειά που μας πετάει ψίχουλα και για αντάλλαγμα μας παίρνει την ψυχή κομμάτι-κομμάτι. Να γίνουμε οι αγαπημένοι φυλακισμένοι των "θέλω" και των "δε μπορώ" μας.

Ελάτε να φυτοζωήσουμε. Κι αν μας ποτίσουν, μας πότισαν, αλλιώς ας ξεραθούμε. Ας γίνουμε έρμαια κι ας παραιτηθούμε ολότελα. Ας αχρηστεύσουμε την ύπαρξή μας εντελώς, ας γίνουμε αυτόχειρες κι έτσι να σφραγίσουμε και την πολυπόθητη ανυπαρξία μας ανεπιστρεπτί.

Κι αν, παρ' ελπίδα, μας έρθει να ζήσουμε κάτι άλλο, ας το κρυφοκοιτάξουμε μόνο για λίγο. Ας το κάνουμε μόνο προσωρινά, σχεδόν κρυφά και με όσο το δυνατόν λιγότερες ευθύνες, κίνδυνο και άγχος. Προς θεού! Όχι άλλες έννοιες, όχι άλλες υποχρεώσεις, όχι άλλες σκοτούρες. Ούτε καν εκείνες που υπό άλλες συνθήκες θα διαλέγαμε να ζήσουμε.

Ελάτε να βαδίσουμε σημειωτόν...

Εικοσιπεντάχρονο αποτριχωμένο μπουμπούκι (όχι του γούστου μου, αλλά αντικειμενικά μπουμπούκι) στραβώνεται για αδιευκρίνιστο λόγο (που δε μας ενδιαφέρει να διευκρινίσουμε κιόλας του καθενός τα βίτσια) και προσεγγίζει για να ξεστομίσει με ύφος :

- Άσε με να μαντέψω... Είσαι και η πιο όμορφη εδώ μέσα, ε?

- Κι εσύ άσε με να μαντέψω, τόσο νέο παιδί σίγουρα έχεις γλαύκωμα, ε?

- Όχι, μόνο facebook έχω...

Το άθροισμα ομορφιάς και εξυπνάδας μένει πάντα σταθερό?


 

“Words are like that, they deceive, they pile up, it seems they do not know where to go, and, suddenly, because of two or three or four that suddenly come out, simple in themselves, a personal pronoun, an adverb, an adjective, we have the excitement of seeing them coming irresistibly to the surface through the skin and the eyes and upsetting the composure of our feelings, sometimes the nerves that can not bear it any longer, they put up with a great deal, they put up with everything, it was as if they were wearing armor, we might say.”

Ας μου πει κάποιος σε ποιο σύμπαν ένας άνθρωπος αφήνει φωτοτυπημένο χειρόγραφο σημείωμα σε αυτοκίνητο (mini cooper, παρκαρισμένο σε high-society δρόμο με κανένα άλλο αυτοκίνητο) που λέει (μαζί με τα ορθογραφικά και τα κεφαλαία παρακαλώ): 

"Το ξέρω ότι ο δρόμος είναι δημόσιος, αλλά υπάρχουν και ΔΙΕθΝΗΣ κανόνες ευγενείας. Γιατί δεν παρκάρατε το αυτοκίνητο από τη μεριά του σπιτιού το οποίο επισκεπτόσαστε; Γιατί είστε ελληνάρες."

Η απάντηση είναι πως αφού υπήρχε ήδη ένα παρκαρισμένο αυτοκίνητο από εκείνη τη μεριά του δρόμου (το οποίο όταν βγήκαμε δεν υπήρχε πια), είπαμε να τα στοιχίσουμε για να μην έχει αυτοκίνητα και από τις δύο πλευρές ώστε να μείνει και αρκετός χώρος για τη διέλευση των οχημάτων.

Που να φανταστούμε ότι ο ιδιοκτήτης του σπιτιού με τον κήπο, την πισίνα, τους ψηλούς τσιμεντένιους τοίχους και την σιδερένια πόρτα τύπου οχυρό θα ενοχληθεί όταν βγει να πάει για μανικιούρ-πεντικιούρ γιατί βγαίνοντας θα γεμίσει το οπτικό του πεδίο ένα mini cooper??!!!

Αφού με είπανε και ελληνάρα... Με έχουν πει τα πάντα στη ζωή μου!

Μαριλένα Πλέντη

Αλαμπάμα, βράδυ της 1ης Δεκεμβρίου 1955. Η Ρόζα Παρκς, η 42χρονη μαύρη ράφτρα, επιστρέφοντας με το λεωφορείο απ’ τη δουλειά αγγίζει χωρίς να το γνωρίζει την Ιστορία. Θωρακίζεται με το θάρρος του αυτοσεβασμού και της αξιοπρέπειας κι αρνείται να παραχωρήσει τη θέση της σ’ έναν λευκό. Η άμεση σύλληψή της κινητοποιεί τους μαύρους της Αλαμπάμας με επικεφαλής τον νεαρό τότε αιδεσιμότατο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ.

«Οι άνθρωποι λένε ότι δεν παραχώρησα την θέση μου γιατί ήμουν κουρασμένη, δεν είναι αλήθεια. Δεν ήμουν σωματικά κουρασμένη ή περισσότερο κουρασμένη από μια συνηθισμένη μέρα. Όχι, η μόνη κούραση ήταν αυτή του να υποχωρώ». Κάποιοι την γνωρίζουν, οι περισσότεροι όμως ίσως απλά να έχουν ακούσει το όνομά της...

Ρόζα Παρκς, η Αφροαμερικανή ράφτρα που αρνήθηκε να σηκωθεί και να δώσει την θέση της σε ένα λευκό όπως απαιτούσε ο νόμος περί φυλετικού διαχωρισμού στην Αμερική και έτσι, έγινε με μια της κίνηση σύμβολο του αντιρατσιστικού κινήματος στην Αμερική και σύμβολο αντίστασης όλης της Αφροαμερικανικής κοινότητας. 

Η αγάπη για τους άλλους (συμπληρώνοντας όλο το φάσμα από εντελώς αγνώστους μέχρι τους πιο κοντινούς) δεν υπακούει σε κανένα νόμο. Δυστυχώς ή ευτυχώς, δεν υπακούει. Όταν αγαπάμε κάποιον με το σωστό τρόπο (τον μη εγωιστικό), καλώς ή κακώς αυτή αγάπη μένει πάντα εκεί. Δε μιλάω μόνο για την ερωτική αγάπη (γιατί ξέρω εκεί πήγε το μυαλό σας αμέσως), αλλά γι' αυτή που έχουμε προς τον εκάστοτε άνθρωπο που είναι απέναντί μας είτε αυτός είναι σύντροφος, φίλος, συγγενής ή εντελώς άγνωστος. 

    

Charles Bukowski

"Προσωρινή ή μόνιμη, γενική ή ειδική δεν μπορώ να καταλάβω. Γυρνάω σε ένα σπίτι άγνωστο, σκονισμένο, παλιό και τίποτα δε μου θυμίζει το παραμικρό. Πολλά πιάτα στο νεροχύτη, διπλό κρεβάτι, ελάχιστος φωτισμός, άδειοι τοίχοι κι έξω νύχτα. Δεν ξέρω τίποτα. Ούτε εμένα δε θυμάμαι. Ούτε καν πως δείχνω. Σπίτι χωρίς καθρέφτη γίνεται? 

Παίρνω πληροφορίες από διάφορες τυχαίες πηγές για το ποια ήμουν και τι έκανα. Μία μεγάλη βιβλιοθήκη με τεράστια βιβλία σαν εγκυκλοπαίδειες μαγικών φίλτρων κι ένας τηλεφωνητής με πολλά μηνύματα που τα άκουσα όλα με τη σειρά. Πολύ λίγες πληροφορίες παίρνω όμως σε σχέση με την άγνοιά μου. Μηνύματα για να μην ξεχάσω το ένα και το άλλο. Μηνύματα που λέγανε πως δεν τα πάω καλά με τα τηλέφωνα. Ένα μήνυμα με μια βαθιά και σχεδόν ψιθυριστή γυναικεία φωνή, μάλλον μεγαλύτερης ηλικίας, είπε: "Όλα αυτά που δε θυμάσαι φωνάζουν για βοήθεια στα όνειρά σου. Και δε θυμάμαι ποιος το έχει πει αυτό κούκλα μου, αλλά από εδώ που είμαι μόνο αυτό έχω να σου πω. Θα σε ξαναπάρω να στο πω αν θες". Ξέρω ποια είναι? Έχω μια αίσθηση μόνο. Είναι μια φωνή που θα ήθελα να είχα προλάβει να της μιλήσω στο τηλέφωνο αλλά δεν μπορώ να αντιστοιχίσω πρόσωπο. Ποιος ξέρει που το έχω ακούσει αυτό και το προβάλω τώρα, σκέφτομαι.

Φαίνεται πως κρύβω το κουσούρι της αμνησίας μου από ντροπή. Με έχουν καταλάβει ότι έχω αλλάξει και με κατανοώ κι εγώ που δεν μιλάω. Πως να τους πω πως δεν θυμάμαι κανένα τους? Πως να τους πω ότι κάθε φορά που ξυπνούσα ξεχνούσα και μια μέρα έγινα έτσι? Νιώθω ντροπή.

Η ζωή περνάει και τίποτα δεν είναι ίδιο, ούτε καν το ίδιο λάθος δεν είναι όμοιο τη δεύτερη φορά γιατί απλούστατα το παρελθόν μας "χαράζει" με το δικό του τρόπο. Το παρελθόν δεν είναι νεκρό, μονολογώ σαν την τρελή στις πλατείες που βγάζει λόγους μόνη της. Στην πραγματικότητα δεν είναι καν παρελθόν γιατί είναι χαραγμένο πάνω μας. Στο παρόν και για το μέλλον. Το κουβαλάμε σιωπηλά κι αόρατα όλοι μας και βρίσκεται πίσω από οποιαδήποτε κίνησή μας. Το παρελθόν είναι κρυμμένο παρόν. Ναι, αυτό είναι! Χαίρομαι με αυτή μου τη διαπίστωση και κάθομαι στο τραπέζι της κουζίνας με επιφυλακτικότητα μήπως και το σπίτι δεν είναι δικό μου και κάποιος, με κάποιον τρόπο, είδε το παραλήρημα μου.

Δεν έχω να αναπολήσω τίποτα λοιπόν και αυτό μοιάζει να είναι το μόνο που θέλω να κάνω για να ηρεμήσω. Δε θυμάμαι τίποτα παρά μόνο την παιδική μου ηλικία. Την πραγματική μου πατρίδα. Τότε που όλα ήταν καινούργια. Σε αυτές τις αναμνήσεις νιώθω ασφαλής και ηρεμώ λίγο. Αλλά μετά πάλι... Όχι. "Η μνήμη δεν είναι ιστορικός, είναι ποιητής" και η θύμηση αυτού μου αποφθέγματος γκρεμίζει τούβλο-τούβλο την δική μου "ποιημένη" ασφάλεια. Ήμουν ευτυχισμένο παιδί ή έτσι το θυμάμαι τώρα από ανάγκη? Οι γονείς μου που είναι? Έχουν πεθάνει? Ανασφάλεια. Χάλασε κι αυτό μου το καταφύγιο. Γκρεμίστηκε συθέμελα από την αμφιβολία. Είμαι χαμένη πάλι...

Δεν ψάχνω ούτε για εφημερίδες, ούτε τρώγομαι να παρακολουθήσω την τηλεόραση που παίζει για να μάθω την πορεία της κατάντιας του κόσμου. Με νοιάζει μόνο που δε θυμάμαι αν έκανα κάτι για να το αλλάξω. Υποθέτω πως κάτι θα έκανα. Έτσι το σκέφτομαι τώρα. Μετά πάλι πίσω στα δικά μου. Πότε χάρηκα περισσότερο στη ζωή μου? Ποιος ήταν ο μεγαλύτερος μου έρωτας? Πόσες φορές έκλαψα και γιατί? Από ποιόν πληγώθηκα περισσότερο, ποιος με πρόδωσε, τι ήθελα να κάνω στη ζωή μου? Τελικά το έκανα, είμαι κοντά ή έχασα το δρόμο μου? Ποιος ήταν εκεί για μένα και για ποιόν ήμουν εγώ? Συνέπεσαν ποτέ αυτά τα δύο? Πως σταμάτησε? Το προκάλεσα εγώ? Συναισθηματικά τοπ-τεν που δε μπορώ να συμπληρώσω.

Ίσως θα έπρεπε να νιώθω ανακουφισμένη. Ίσως αυτά που έχω ξεχάσει να είναι άσχημα. Τραυματικές εμπειρίες που τις σβήνει ο εγκέφαλος για να μην τυραννιέται. Ναι, να δεις αυτό είναι και κακώς κάνω που θέλω να θυμηθώ. Από την άλλη... Ποιος μπορεί να απαρνηθεί τον καρπό της γνώσης? Φωτογραφίες! Εκεί θα βρω περισσότερες πληροφορίες. 

Ανακατεύω τα πάντα... Βρίσκω άλμπουμ. Χμ, ομολογουμένως δεν ήμουν fan της κάμερας, όμως πολύ χαρούμενη φαινόμουν σε όλες. Αλλά και πάλι, βγάζει κανείς φωτογραφίες από δυσάρεστα γεγονότα της ζωής του? Τα ευχάριστα είναι αυτά που θέλουμε να θυμόμαστε. Ποιος είναι αυτός και γιατί είμαστε αγκαλιά? Φίλος, εραστής, συνάδελφος? Κι αυτή εκεί που γελάμε κοροϊδεύοντας στο φακό? Φίλη, συγγενής? Φαίνεται πως ήμουν πολύ αγαπητή. Όλοι αυτοί με ξέρανε... Με γνώριζαν όμως στ' αλήθεια? Τι τους είχα εκμυστηρευτεί? Μήπως κατάλαβαν κάτι κακό για μένα και γι' αυτο δεν είναι εδώ κανείς τους? Να δεις που αυτό είναι. Εκτός από χαμένη τώρα είμαι και μετανιωμένη και με κρίση πανικού. Μου κόβεται η ανάσα. Νομίζω πως θα πεθάνω και το μόνο που με νοιάζει είναι πως δε θέλω να βασανιστώ μέχρι να συμβεί και ότι έχω τρεις γάτες. Χαίρομαι που με έχουν ανάγκη και είμαι υπεύθυνη γι' αυτές. Μέσα στο πανικό μου απορώ που τις θυμάμαι.

Κάτι με κάνει και κλαίω με λυγμούς σα να πέθανε κάποιος. Δε μπορώ να θυμηθώ όμως γιατί κλαίω. Ξέρω ότι είναι όνειρο, αλλά δε με νοιάζει. Κλαίω μέχρι που..."

...Ξυπνάω. Το ίδιο γαμημένο όνειρο κάθε φορά!

Φερνάντο Πεσσόα

-Υπάρχει όριο στο παράπονο? Στην εκδήλωση απογοήτευσης?

-Ναι. Υπάρχει. Ο καθένας έχει το δικό του.

-Και τι γίνεται μετά?

-Σαν τι να γίνεται δηλαδή?

-Όταν ξεπεραστεί αυτό το όριο, τι γίνεται?

-Γιατί να ξεπεραστεί? Παραπονιέσαι άδικα? Είσαι γκρινιάρα?

-Μπορεί. Δεν ήμουν. Τώρα τελευταία ίσως να έγινα. Αλλά ορκίζομαι είχα το ελεύθερο να λέω ότι με ενοχλεί.

-Και το "ελευθέρας παραπόνων" γιατί σου δόθηκε?

-Αγνοώ. Υποθέτω από διάθεση για αλλαγή(?) Από επιχείρηση για καλόπιασμα(?) Από κακό υπολογισμό παραπόνων που δεν έλεγα και νόμιζε ότι ήταν λιγότερα(?) Από παντελή έλλειψη ευθύνης γι' αυτά που λέει(?) Άγνωστο...

-Η διάθεση για αλλαγή σημαίνει μια παραδοχή σφάλματος και ενδιαφέρον για διόρθωση. Αλλαγή δεν είδες? Έστω και μια μικρή για να πιαστείς απο 'κει και να συνεχίσεις?

-Σχεδόν καμία... Ή μπορεί να ήταν τόσο μικρή που κουράστηκα να παραπονιέμαι πια για τα ίδια πράγματα. Να σκέφτομαι πως δεν αξίζει τη φασαρία.

-Δε μπόρεσε δηλαδή να αλλάξει? Γιατί? Ήταν πολλά αυτά που ζητούσες? Μήπως είχες άδικο μωρέ?

-Δεν ξέρω. Σίγουρα είχα τουλάχιστον μισό δίκιο. Εγώ νομίζω πως δεν υπήρχε ισχυρό κίνητρο αλλαγής. Δουλειά δίχως κέρδος, σα να λέμε. Κοινώς, ίσα και που χέστηκε. Και είναι άσχημο να το σκέφτεται αυτό κάποιος που αγαπάς ξέρεις...

-Είσαι σίγουρη πως είναι έτσι? Δεν είμαστε όλοι καλοί στο να δείχνουμε την αγάπη μας. Αλλά αυτό δε σημαίνει ότι δεν υπάρχει.

-Όσο περνάει ο καιρός συνειδητοποιώ πράγματα που δε θα πίστευα ότι ισχύουν...

-Έχει συμβεί σε όλους αυτό. Έχεις στοιχεία για την εγκυρότητα αυτών που έχεις συνειδητοποιήσει?

-Ναι...Έχω. Και θα αποκτήσω ακόμα περισσότερα. Όλα προχωρούν με μαθηματική ακρίβεια όπως τα έχω προβλέψει.

-Τα στοιχεία τα είχες και πριν το "ελευθέρας"?

-Ναι...

-Τότε γιατί έχασες το χρόνο σου να παραπονιέσαι για μια τελειωμένη κατάσταση?

-Τι να έκανα?

-Να ξόδευες αυτό το χρόνο στο να συνηθίσεις στην ιδέα πως δε θα αλλάξει τίποτα και να δεις τι θα κάνεις από 'κει και πέρα.

-Το είδα σαν μια κίνηση καλής θέλησης και αυτές τις κινήσεις οφείλουμε να τις επικροτούμε.

-Ας βαρούσες παλαμάκια τότε! Ας έλεγες "μπράβο για την προσπάθεια". Η θέληση δεν έχει να κάνει σε τίποτα με την ικανότητα.

-Είμαι σίγουρη πως μετά από τόσα χρόνια ξέρω για τι είναι ικανός και για τι όχι. Εξάλλου, τον έχω ζήσει να μπορεί αυτά για τα οποία παραπονιέμαι. Αλλά τώρα μου είχε πει ότι θα άλλαζε.

-Άρα μπορεί. Απλά όχι πια μαζί σου, τότε. Με το στανιό δε γίνονται αυτά. Χώριζε τα τσανάκια σου σιγά-σιγά. Σε τελική ανάλυση, δεν έχει και μεγάλη σημασία τι θέλουμε αλλά τι μπορούμε.

-Κι αν δε θέλω να τελειώσει άδοξα και έτσι όπως πάει δηλαδή, ολοκληρωτικά?

-Δε θες, σύμφωνοι... Αντέχεις όμως να προσπαθήσεις κι άλλο? Αν μπορείς, βουρ στο ψητό!

-Δε μπορώ. Έχεις δίκιο. Κουράστηκα. Αλλά πως θα κάνω κάτι που δε θέλω?

-Και που δεν θες... Αργά ή γρήγορα θα γίνει. Θες δε θες.

-Τέρμα τα παράπονα, τέρμα όλα. Απλά θα περιμένω το τέλος.

-Μη περιμένεις τίποτα. Αυτό είναι το μυστικό... Παραιτήσου των προσδοκιών σου από το συγκεκριμένο άνθρωπο. Γίνε ο ευχάριστος άνθρωπος που ήσουν. Αφού το τέλος είναι αναπόφθεχτο, τουλάχιστον προστάτεψε τον εαυτό σου.

"Aς πιούμε στην υγειά των τρελών, των απροσάρμοστων, των επαναστατών, των ταραχοποιών.Σε αυτούς που βλέπουν τα πράγματα διαφορετικά, που δεν τιμούν τους κανόνες, που δεν σέβονται την τάξη…
 

 Μπορεί να τους επαινέσεις, να διαφωνήσεις, να τους τσιτάρεις, να δυσπιστήσεις, να τους δοξάσεις ή να τους κακολογήσεις. Αλλά δεν μπορείς να τους αγνοήσεις. Γιατί αλλάζουν πράγματα. Βρίσκουν, φαντάζονται, βοηθάνε, ερευνούν, φτιάχνουν, εμπνέουν. Σπρώχνουν μπροστά τα πάντα. 

Ίσως, πρέπει να είναι τρελλοί. Πώς αλλιώς θα κοιτάξουν ένα άδειο καμβά και θα δουν έργο τέχνης; Ή θα καθίσουν στη σιωπή και θ’ ακούσουν τραγούδι που δεν έχει γραφτεί; Εκεί που κάποιοι βλέπουν τρελούς, εμείς βλέπουμε μεγαλοφυΐες. Γιατί οι άνθρωποι που είναι αρκετά τρελοί για να πιστεύουν ό,τι μπορούν ν’ αλλάξουν τον κόσμο, είναι αυτοί που στο τέλος το κάνουν."