Αγαπητή μελλοντική μου Μαρία,
Καταρχάς, αν έφτασες μέχρι τα εβδομήντα πέντε, μπράβο. Στο δίνω. Αν όχι, δεν ξέρω ποιά διαβάζει τώρα αυτό το γράμμα και έχουμε σαφώς μεγαλύτερο πρόβλημα από ό,τι νόμιζα.
Δεν ξέρω πώς είσαι τώρα που το διαβάζεις, αλλά εγώ σίγουρα δεν είμαι όπως στην φωτογραφία. Δείχνω σαφώς μεγαλύτερη αλλά δεν μπορούσα να πείσω τον Λυκούργο (ένα πρώιμο LLM) ότι είμαι λιγότερο όμορφη. Με συμπαθεί ο καημένος.
Αναρωτιέμαι αν σε έχει αντέξει κανείς ήρωας και ετοιμαζόμαστε να του στήσουμε ανδριάντα.
Δεν ξέρω αν υπάρχουν ακόμη στη ζωή σου άνθρωποι από το τωρινό παρόν μου ή αν έχουν γίνει μια ιστορία που κάποτε σε αναστάτωνε και τώρα τη θυμάσαι με εκείνο το μείγμα νοσταλγίας και απορίας που αποκτάμε για τις παλιές μας εκδοχές και αναρωτιόμαστε "μα ειλικρινά... Τι διάολο σκεφτόμουν;!"
Δεν ξέρω καν αν θυμάσαι τον λόγο που δημιουργήθηκε αυτή η μέρα και αυτό το γράμμα.
Άσε με να σου εξηγήσω εν τάχει. Είμαι 49. Πες 50, χάριν στρογγυλοποίησης.
Δεν νιώθω μεγάλη, αλλά δεν παριστάνω και ότι έχω μπροστά μου όλο τον χρόνο του κόσμου. Μαλακία θα ήταν, άλλωστε.
Και κάπως αυτό δεν με τρομάζει ακόμη όσο θα περίμενα.
Με κάνει περισσότερο να κοιτάω γύρω μου και να σκέφτομαι:
- Ωραία, αυτά είναι λοιπόν. Αυτή είναι η ζωή. Σημαντικά πράγματα έχουν ήδη γίνει. Και ίσως να συνεχίσουν να γίνονται, με χαμηλότερη συχνότητα λογικά. Έχω αγαπήσει. Έχω θυμώσει. Έχω φύγει. Έχω μείνει παραπάνω από όσο έπρεπε και έχω φύγει από εκεί που ίσως άξιζε να περιμένω λίγο ακόμα. Έχω φοβηθεί. Έχω κάνει μαλακίες με πλήρη επίγνωση και άλλες με εξαιρετική άγνοια κινδύνου.
Έχω επίσης γελάσει πάρα πολύ. Αυτό θέλω να το θυμάσαι! Όχι μόνο τα βαριά.
Θέλω λοιπόν, αν μπορείς, να θυμάσαι ότι στα πενήντα σου υπήρχαν ακόμη πράγματα που σε έκαναν να ενθουσιάζεσαι σαν παιδί. Άνθρωποι που σε έκαναν να γελάς δυνατά. Κουβέντες που κράτησαν μέχρι το πρωί. Μουσικές. Βιβλία. Γάτες που θεωρούσαν το σπίτι δικό τους κι εσένα προσωπικό υπηρεσίας.
Και υπήρχε ακόμη περιέργεια.
Αυτό κυρίως.
Ελπίζω να μην την έχασες και να εξακολουθείς να ρωτάς "γιατί;". Βέβαια στα 75 θα ήθελα να ξέρεις καλύτερα πότε να σταματάς.
Ελπίζω να εξακολουθείς να θες να μαθαίνεις πράγματα που δεν σου χρησιμεύουν σε τίποτα.
Να βρίσκεις κάτι ενδιαφέρον και να χάνεσαι μέσα του.
Να δοκιμάζεις.
Να αλλάζεις γνώμη με θράσος. Είπα-ξείπα φάση. Ξέρεις εσύ...
Να μην έχεις γίνει από εκείνους που κάποτε ήθελαν να καταλάβουν τον κόσμο και μετά αρκέστηκαν στο "έτσι είναι".
Αν έχεις γίνει λίγο πιο αδιάφορη, σε καταλαβαίνω. Κουράζει η ζωή. Αλλά μακάρι να μην έχεις προλάβει να κουραστεί τόσο που να σταμάτησες να θυμώνεις έστω με τις αδικίες επειδή "Ε, τι να κάνουμε τώρα".
Να μη βάφτισες ωριμότητα την παραίτηση. Να μη σου έγινε το "Ωχουουου τώρα" τόσο βολικό που κατάπιε κι εκείνα που σε ένοιαζαν.
Και μιας και μιλάμε για ωριμότητα, σε παρακαλώ πες μου ότι επιτέλους έμαθες να μην κάνεις το κεφάλι σου καζάνι για τα πάντα.
Δεν ζητάω θαύματα τύπου να σταμάτησες να αναλύεις. Αυτό θα ήταν περίπου σαν να σταματήσει η γάτα να γλυκοκοιτάζει την κούτα. Αλλά ελπίζω να έμαθες ότι δεν χρειάζεται κάθε ερώτηση να έχει απάντηση.
Ελπίζω επίσης να έπαψες λίγο να είσαι τόσο αυστηρή με σένα. Με εμένα δηλαδή. Γιατί μέχρι τα 50 έχουμε φάει πολύ ξύλο από τον εαυτό μας κυρίως. Κάπου ώπα.
Δεν το λέω σαν εκείνα τα χαζοχαρούμενα "να αγαπάς τον εαυτό σου" που πάντα μας έκαναν να βγάζουμε σπυριά. Λέω κάτι πιο απλό. Όταν κάνεις μια μαλακία να λες και καμιά φορά "ναι, αυτό ήταν βλακεία" και να συνεχίζεις τη μέρα σου. Να μη θεωρείς ότι κάθε κακή απόφαση είναι και δημοψήφισμα για την αξία σου ως ανθρώπου.
Και θέλω να σε ρωτήσω κάτι...
Στα εβδομήντα πέντε ακούς ακόμη τη φράση "γιατί δεν έφτιαξες τη ζωή σου"; Γιατί εάν την ακούς και δεν τους βρίζεις, θα απογοητευτώ πάρα πολύ.
Δεν ξέρω πόσους έχεις θάψει μέχρι τότε, μωρή φαρμακομούνα. Δεν ξέρω καν αν μέχρι τότε έχει παραμείνει ακόμη αστείο που το λέμε έτσι μεταξύ μας ή πλέον έχει σταματήσει να είναι. Αυτό είναι το σημείο που δυσκολεύομαι να συνεχίσω να γράφω...
Θα σου ευχηθώ όμως κάτι πιο ρεαλιστικό.
Να μην άφησες τον φόβο ότι θα χάσεις ανθρώπους να σε εμποδίσει να τους αγαπήσεις όσο ήταν εκεί.
Αν αγάπησες ξανά, και παίχτηκε μαλακία, ελπίζω να μην κατηγορείς τον εαυτό σου που ρίσκαρε.
Αν δεν αγάπησες, ελπίζω τουλάχιστον να μην ήταν επειδή φοβήθηκες.
Αν τα κατάφερες αυτά, θα το θεωρήσω μεγάλη μας νίκη και μπράβο μας γιατί να ξέρεις γι'αυτό πληρώνω τον ψυχοβγάλτη τόσο καιρο. Για να το παίζεις εσύ "Μαρία Αντουανέτα" στα 75.
Κι αν όμως τελικά εσύ, η μελλοντική μου εκδοχή, εξακολουθείς να φοβάσαι, μην ντρέπεσαι και μην στεναχωριέσαι. Εγώ σήμερα σε καταλαβαίνω. Αποδεικνύεται δύσκολη η αλλαγή.
Ιδανικά εύχομαι να έχεις ήδη καταφέρει, έστω μια φορά, κάτι πολύ πολύ δύσκολο σήμερα. Να πεις η ίδια στον εαυτό σου "Φοβάσαι. Το ξέρω. Το βλέπω. Αλλά δεν χρειάζεται πάντα να φεύγεις" ...και να σε έχεις πιστέψει.
Α, και κάτι ακόμα.
Ελπίζω να είσαι ακόμα αστεία. Η χαρά των υπέργηρων.
Σε παρακαλώ. Αν ήταν να ξέρω ένα πράγμα θα ήθελα να ξέρω αυτό!
Αν έχεις γίνει σοφή και γλυκιά γριούλα που μιλάει μόνο με αποφθέγματα, θα έρθω από το παρελθόν και θα σου πετάξω τη μασέλα στην τουαλέτα!
Θέλω να μην σταματήσες να γελάς και να χαίρεσαι με απλά πράγματα.
Να είσαι ακόμα λίγο... Ό,τι να'ναι κι όπως λάχει και "τάχα μου και τι;".
Να έχεις ακόμη περίεργο χρώμα στα μαλλιά, εάν έχουν μείνει βέβαια μαλλιά δεν τα έχεις κάψει από τις βαφές. Αλλιώς μακάρι να έχεις λεφτά για περούκες burlesque τουλάχιστον!
Να λες μαλακίες σε κάθε ευκαιρία.
Να βρίζεις, χρειάζεται δε χρειάζεται.
Να βρίσκεις ακόμα αστείο τον εαυτό σου πρώτα απ'όλα.
Να μη σε έχει καταπιεί η σοβαρότητα. Η ζωή είναι ήδη πολύ σοβαρή από μόνη της. Δεν χρειάζεται κι εμάς πρίμο-σεγόντο.
Κι αν τώρα που διαβάζεις αυτό το γράμμα έχεις μετανιώσει για πράγματα και τα θυμάσαι ακόμη, άσ’ τα να πάνε στο διάολο. Τι σημασία έχουν;
Εγώ, η μετά στρογγυλοποίησης 50χρονη, σου δίνω άδεια.
Γιατί αυτή τη στιγμή κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ με όσα ξέρω, όσα αντέχω, όσα φοβάμαι και όσα θέλω. Ξέρω ήδη ότι κι εσύ κάνεις το ίδιο. Μπορεί να τα κάνουμε σκατά ουκ ολίγες φορές. Και;
Και αν στα εβδομήντα πέντε μπορείς να κοιτάξεις πίσω και να μου πεις ότι δεν πέρασες αυτά τα είκοσι πέντε χρόνια περιμένοντας να συμβεί κάτι συγκεκριμένο που δεν συνέβη ποτέ και σε στοιχειώνει, τότε είμαστε οκ.
Δεν θέλω να ξέρω ότι όλα πήγαν καλά. Δεν πάει έτσι. Ποτέ δεν πάνε όλα καλά.
Θέλω μόνο να μου πεις ότι ήσουν παρούσα όταν πήγαιναν και τα έζησες. Και πως όταν δεν πήγαιναν, ήσουν πάλι εκεί. Ζωντανή. Περίεργη. Λίγο ανάποδη. Και κατά προτίμηση ακόμα πεισματάρα, αντιδραστική και λίγο αδιόρθωτη.
Με αγάπη,
η Μαρία των σαράντα εννιά.
(που ακόμα δεν έχει ιδέα τι κάνει, αλλά τουλάχιστον έχει σταματήσει να θεωρεί ότι αυτό είναι απαραίτητα πρόβλημα.)
