Αυτοπεποίθηση, αυτοεκτίμηση και αυτοεικόνα
Η αυτοπεποίθηση αφορά το τι πιστεύω ότι μπορώ να κάνω.
Είναι δεξιότητα. Λειτουργικό πράγμα. Ικανότητα. Κατάσταση.
Έχω αυτοπεποίθηση όταν λέω:
"Ξέρω να μιλάω σε κόσμο"
"Μπορώ να τα καταφέρω σε αυτό."
"Φοβάμαι να το πω."
Αυτό το τελευταίο το έγραψα γιατί πραγματική αυτοπεποίθηση δεν είναι μονο "ξέρω τι μπορώ". Είναι και "ξέρω πολύ καθαρά και τι ΔΕΝ μπορώ και γιατί". Και αυτό είναι ανώτερο επίπεδο.
Η αυτοπεποίθηση χτίζεται με εμπειρία, επιτυχίες, εξάσκηση, επανάληψη. Μπορεί να είναι υψηλή σε έναν τομέα και ανύπαρκτη σε άλλον. Μπορεί να είσαι θεριό στη δουλειά και κουβάς στις σχέσεις. Μπορεί να μπαίνεις σε αίθουσα και να την κατεβάζεις, αλλά στο σπίτι να νομίζεις ότι δεν αξίζεις τίποτα.
Η αυτοπεποίθηση δεν λέει τίποτα για το πόσο αγαπάς τον εαυτό σου. Λέει μόνο πόσο πιστεύεις ότι "το ’χεις". Γι’ αυτό και βλέπεις ανθρώπους τρομερά επιτυχημένους, κοινωνικούς, δυναμικούς, και μέσα τους να έχουν μια τρύπα που δεν κλείνει με τίποτα.
Η αυτοεκτίμηση είναι άλλο ζώο.
Δεν αφορά τι μπορείς. Αφορά τι αξίζεις. Είναι η βαθιά, ήσυχη, εσωτερική απάντηση στο ερώτημα "Έχω αξία ως άνθρωπος; Αξίζω αγάπη; Αξίζω σεβασμό; Αξίζω να με διαλέγουν;"
Αυτό δεν χτίζεται με επιτυχίες. Χτίζεται από παιδική ηλικία, από το πώς σε είδαν, σε άκουσαν, σε δέχτηκαν, σε προστάτεψαν.
Και εδώ γίνεται το ωραίο χάος. Μπορεί να έχεις ΤΕΡΑΣΤΙΑ αυτοπεποίθηση και ΤΡΑΓΙΚΗ αυτοεκτίμηση. Να φαίνεσαι άτρωτος και μέσα σου να σκέφτεσαι "Αν με δουν πραγματικά, θα φύγουν."
Γι’ αυτό υπάρχουν άνθρωποι που δεν αντέχουν απόρριψη, να μην είναι πρώτοι, να μην τους θαυμάζουν, να μην τους διαλέγουν. Όχι επειδή είναι ναρκισσιστικές (έχει χρησιμοποιηθεί πολύ λάθος αυτή η λέξη είναι η αλήθεια), αλλά επειδή η αυτοεκτίμησή τους είναι τρύπια και την μπαλώνουν με επιβεβαίωση.
Η υγιής αυτοεκτίμηση δεν φωνάζει. Δεν αποδεικνύει. Δεν χρειάζεται κοινό. Είναι αυτή η ήσυχη σκέψη "Ακόμα κι αν σήμερα δεν τα κατάφερα, δεν σημαίνει κάτι για την αξία μου".
Η αυτοεικόνα είναι πώς βλέπω τον εαυτό μου.
Όχι τι είμαι. Τι νομίζω ότι είμαι. Και εδώ μπαίνουν:
- σώμα
- εμφάνιση
- ρόλοι
- χαρακτήρας
- ταμπέλες
- συγκρίσεις
- καθρέφτες
- social media
- βλέμματα άλλων
Η αυτοεικόνα είναι το αφήγημα που έχεις για τον εαυτό σου. "Είμαι δυνατή", "Είμαι δύσκολη", "Είμαι βαρετή", "Είμαι ελκυστική", "Είμαι..."
Και το γαμάτο; Η αυτοεικόνα μπορεί να είναι τελείως άλλη από την πραγματικότητα. Μπορεί να είσαι αντικειμενικά ελκυστική και να νομίζεις ότι είσαι αδιάφορη. Μπορεί να είσαι εξαιρετικός άνθρωπος και να πιστεύεις ότι είσαι βαρετός. Μπορεί να είσαι σωστός και να νιώθεις προβληματικός.
Η αυτοεικόνα επηρεάζεται πάρα πολύ από σχόλια που άκουσες μικρός, συγκρίσεις, τραύματα... Και ευτυχώς, γι'αυτούς με χαμηλή αυτοεικονα, αλλάζει πολύ πιο εύκολα από την αυτοεκτίμηση.
Γι’ αυτό και πολλοί νομίζουν ότι το πρόβλημα τους είναι η αυτοεικόνα τους, δουλεύουν χρόνια σώμα, εμφάνιση, ρόλους και πάλι νιώθουν κάτι δεν κολλάει. Γιατί το πρόβλημα ήταν η αυτοεκτίμηση και αυτοί άλλαξαν εικόνα. Όχι αξία.
Και τώρα το ωραίο μπέρδεμα της ζωής
Μπορεί
- να έχεις υψηλή αυτοπεποίθηση
- μέτρια αυτοεικόνα
- χαμηλή αυτοεκτίμηση
και να είσαι επιτυχημένος, λειτουργικός, κοινωνικός και συναισθηματικά διαλυμένος.
Ή
- χαμηλή αυτοπεποίθηση
- καλή αυτοεκτίμηση
- σταθερή αυτοεικόνα
και να είσαι ήσυχος, αξιοπρεπής, ανθεκτικός, χωρίς όμως να εντυπωσιάζεις κανέναν.
Ρεζουμέ:
Η αυτοπεποίθηση σε βοηθά να κάνεις. Είναι το "Μπορώ αυτό" και φαίνεται εύκολα.
Η αυτοεικόνα σε βοηθά να ξέρεις ποιος είσαι. Είναι το "Αυτή είμαι" και είναι προς συζήτηση πάντα.
Η αυτοεκτίμηση σε βοηθά να αντέχεις όταν όλα πάνε στραβά. Είναι το "Αξίζω τόσο" και φαίνεται στον τρόπο που ανταπεξερχεσαι όταν δεν σου φέρονται καλά.
Στις σχέσεις, στη δουλειά, στις επιλογές μας, δεν λειτουργούμε με βάση την αυτοπεποίθηση. Ούτε με βάση την εικόνα μας. Λειτουργούμε με βάση την αυτοεκτίμηση.
Δεν διαλέγουμε αυτό που μπορούμε. Ούτε αυτό που φαίνεται ωραίο. Διαλέγουμε αυτό που πιστεύουμε ότι μας αξίζει.
Και εκεί φαίνεται όλο το έργο. Στο πόσο αντέχουμε την κακή συμπεριφορά. Στο πόσο εύκολα φεύγουμε. Στο πόσο εύκολα μένουμε. Στο πόσο ζητάμε. Στο πόσο σωπαίνουμε.
Η πραγματική δουλειά δεν είναι να γίνεις πιο ικανός. Ούτε πιο όμορφος. Ούτε πιο επιτυχημένος.
Είναι να φτάσεις κάποια στιγμή να μπορείς να πεις και να το εννοείς
«Ό,τι κι αν γίνει, δεν παύω να αξίζω.»
Και από εκεί και μετά, οι λάθος σχέσεις μικραίνουν μόνες τους, οι σωστοί και λάθος άνθρωποι θα μας φαίνονται πιο καθαρά και η ζωή σταματάει να μοιάζει με αγώνα επίδειξης. Γίνεται απλώς… ζωή.