Η μηνιαία διαβολοβδομάδα
Ας τα πούμε όπως είναι.
Ξυπνάς ένα πρωί και ξέρεις.
Δεν ξέρεις πώς. Ξέρεις.
Το σώμα σου βαραίνει, το στομάχι είναι λίγο ιδιότροπο, τα ρούχα σε ενοχλούν, οι άνθρωποι ανοιγοκλείνουν πολύ δυνατά τα βλέφαρά τους και κάποιος στο διπλανό αυτοκίνητο μασάει τσίχλα λες και θέλει να πεθάνει από τα χέρια σου.
Καλώς τα δεχτήκαμεεε...
Κάθε γυναίκα έχει το δικό της Θεό (και κάποιες, δεν έχουν το Θεό τους). Οπότε αυτά που θα γράψω είναι ένας μέσος όρος. Δεν συμβαίνουν σε όλες. Κάποιες τυχερές παραμένουν άνθρωποι. Οι υπόλοιπες... Βγάζουμε κέρατα.
Κάθε περίοδος, σε εμένα τουλάχιστον, είναι διαφορετική. Δεν ξέρω πώς θα μου σκάσει. Το μόνο σίγουρο είναι ότι πονάω. Η ψυχολογική μου κατάσταση όμως ποικίλει από "και γιατί ζω, δεν κατάλαβα;" μέχρι "σας αγαπώ όλους, ήθελα να το ξέρετε" και συνήθως όλες οι καταστάσεις συνοδεύονται με δάκρυ κορόμηλο.
Αυτή τη φορά, είπα να κοροϊδέψω τον πόνο μου μπας και νιώσω καλύτερα και δεν αρχίσω τα σιχτίρια ή τα κλάματα προς πάσα κατεύθυνση.
Άλλωστε έχω έναν κανόνα. Για αυτές τις μέρες το μήνα οτιδήποτε και να σκεφτώ δεν το λέω. Είναι βέβαιο ότι είναι λάθος και μετά θα το μετανιώσω.
Γιατί, αγαπημένα μου παιδιά, η περίοδος επηρεάζει και τη σκέψη. Αμέ! Έρευνες δείχνουν μικρότερη αντοχή στη γνωστική υπερφόρτωση (και στη μαλακία θα πρόσθετα εγώ), δυσκολία συγκέντρωσης και κυρίως μεγαλύτερη συναισθηματική μνήμη. Αυτό σημαίνει ότι ξαφνικά θυμάσαι περσινά ξινά σταφύλια, υπεραναλύεις και θες να τα πεις ΟΛΑ.
Οπότε... Μούγκα η Μαρίτσα για να μην χρειαστεί να ζητάει γονυπετής συγχώρεση όταν τελειώσει η περίοδος και έρθει στα σύγκαλά της. Πονηρός ο βλάχος. Αμ πως;
Δεν είναι λοιπόν απλά "η περίοδος". Ούτε "είμαι αδιάθετη", ούτε επιστημονικά αποστειρωμένα "ή έμμηνος ρήση". Είναι σωματικό reboot χωρίς κουμπί ακύρωσης. Είναι "Γίνομαι τρελή. Δεν το ξέρω. Μην διανοηθείς να μου το επισημάνεις".
Κάθε μήνα το σώμα μιας γυναίκας αποφασίζει να ρίξει ορμόνες σαν Jenga, να συσπάσει όργανα που δεν φαίνονται αλλά πονούν σαν να τα πατάνε με τανκ για να προκαλέσει αιμορραγία και παρ’ όλα αυτά να πρέπει να δουλεύει, να μιλά ευγενικά, να μην δαγκώνει κόσμο και να μην βάζει φωτιά σε τίποτα (συνήθως).
Συμπτώματα:
1. Πόνος
Κράμπες μήτρας. Συσπάσεις μυός που προσπαθεί να αποβάλει ιστό. Με απλά λόγια η μήτρα κάνει crossfit χωρίς προθέρμανση. Πόνος που ξεκινάει από χαμηλά ανεβαίνει στη μέση, κατεβαίνει στα πόδια και καταλήγει να σε κάνει να σκέφτεσαι «τι έκανα λάθος στη ζωή μου». Κοινώς που σε πονεί και που σε σφάζει. Σώμα σε κατάσταση “μην ακουμπάς” Φούσκωμα. Στήθος που πονάει. Δέρμα που αποφασίζει να βγάλει σε μορφή σπυριού ό,τι είχε καταπιέσει χρόνια. Και πάνω από οοοολα αυτά, πονάς και στο έντερο! Η μήτρα απελευθερώνει προσταγλανδίνες που προκαλούν συσπάσεις. Το έντερο είναι δίπλα. Αποτέλεσμα στο έντερο; Κράμπες, διάρροια, αέρια και εν συντομία «γιατί ζω;».
Λέγεται period poops. Ναι, υπάρχει όρος. Ναι, το περνάνε ΟΛΕΣ.
2. Ορμονική τρέλα (εδώ είναι το στοιχείο μου)
Οιστρογόνα ↓
Προγεστερόνη ↓
Σεροτονίνη ↓
«Ο εγκέφαλος και το σώμα μου μπαίνουν σε λειτουργία “δεν με νοιάζει τίποτα, όλα πονάνε, φύγετε όλοι”». Συναισθηματικό χάος. Μπορείς να κλάψεις για διαφήμιση σκύλου, για λάθος τόνο σε μήνυμα, γιατί τελείωσε το τυρί, γιατί υπάρχεις (το συχνότερο). Σε πιάνει υπαρξιακή κρίση επειδή θυμήθηκες κάτι που είπες το 2013.
Και θυμός. Πολύς θυμός. Χωρίς στόχο. Σαν free range. Γιατί;
Τα οιστρογόνα είναι τα “είμαι οκ με τη ζωή” της γυναίκας.
Τι κάνουν όταν είναι ψηλά:
- ανεβάζουν ενέργεια
- βοηθούν τη διάθεση
- μειώνουν τον πόνο
- σε κάνουν πιο κοινωνική, πιο ανοιχτή (εσένα, εμένα ποτέ)
- βοηθούν τη μνήμη και τη συγκέντρωση
Τι σημαίνει όταν πέφτουν:
- κόπωση
- θλίψη χωρίς λόγο
- ευερεθιστότητα
- αυξημένη ευαισθησία στον πόνο
- «μη με αγγίζεις, μη μου μιλάς, δεν αντέχω»
Με απλά λόγια πέφτουν τα οιστρογόνα; Πέφτει η αντοχή στη ζωή. Καλό;
Η προγεστερόνη είναι το φυσικό ηρεμιστικό μας.
Όταν δουλεύει:
- γειώνει
- βοηθά στον ύπνο
- σε κάνει πιο ήρεμη συναισθηματικά
- “μαλακώνει” τις αντιδράσεις
Όταν πέφτει:
- άγχος
- νευρικότητα
- αίσθηση απειλής χωρίς απειλή
- εσωτερικό τρέμουλο
- δυσκολία στον ύπνο
Με απλά λόγια χωρίς προγεστερόνη, ο εγκέφαλος πατάει “κόκκινο συναγερμό” χωρίς να καίγεται το σπίτι. Μεγάλη επιτυχία!
Η σεροτονίνη είναι το “είμαι εντάξει με τον εαυτό μου”.
Ρυθμίζει:
- διάθεση
- αυτοεκτίμηση
- ανοχή στη ματαίωση
- αίσθηση νοήματος
Όταν πέφτει:
- κλάμα με το παραμικρό
- μαύρες σκέψεις
- υπαρξιακός πανικός
- «δεν αξίζω», «είμαι βάρος», «όλα είναι χάλια»
- craving για γλυκό / υδατάνθρακες (ο εγκέφαλος ψάχνει απελπισμένα ντοπαμίνη)
Τα οιστρογόνα βοηθούν τη σεροτονίνη. Άρα όταν πέφτουν τα οιστρογόνα πέφτει και η σεροτονίνη πέφτεις κι εσύ στα τρίσβαθα της μαυρίλας.
Μετά απορούν γιατί κλαις με memes, νευριάζεις με τον ήχο που κάνει η γάτα όταν πίνει νερό, τρίζεις τα δόντια σου στον ύπνο, θες αγκαλιά αλλά προς θεού, ΜΗΝ ΣΕ ΑΚΟΥΜΠΗΣΕΙ ΚΑΝΕΙΣ!
Οι ορμόνες επηρεάζουν και τη θερμορύθμιση. Γι’ αυτό μπορεί να κρυώνεις ενώ είναι καλοκαίρι και ταυτόχρονα να ιδρώνεις. Ναι. Και τα δύο. Μαζί. Το σώμα λέει "δεν ξέρω τι κάνω αλλά προχωράμε ακάθεκτοι".
Δεν είσαι παράλογη (εντάξει είσαι, αλλά έχεις λόγο), είσαι βιοχημικά απορρυθμισμένη.
3. Πείνα επιπέδου “θα φάω το ψυγείο”
Το σώμα χάνει ενέργεια.
Ο εγκέφαλος λέει:
ΖΑΧΑΡΗ ΤΩΡΑ.
ΛΙΠΑΡΑ ΤΩΡΑ.
ΟΛΑ ΤΩΡΑ.
ΕΧΩ ΑΝΑΓΟΥΛΕΣ.
Κατά την περίοδο πέφτει το μαγνήσιο, πέφτει και ο σίδηρος.
Η σοκολάτα ανεβάζει σεροτονίνη, έχει μαγνήσιο και σε κρατάει ζωντανή ψυχικά.
Δεν είναι λιγούρα. Είναι φαρμακευτική αγωγή χωρίς συνταγή.
Αν κάποιος πει «πάλι τρως;»...
Έγκλημα πάθους δικαιολογημένο.
Αιωνία του η μνήμη, αξιομακάριστος και αξιομνημόνευτος.
Και μετά μπαίνουμε στο μεγάλο δράμα. ΤΙ ΒΑΖΟΥΜΕ;
Σερβιέτες:
Η old school λύση.
Αξιόπιστη. Φαίνεται. Ακούγεται σαν σακούλα ΙΚΕΑ. Συχνές διαρροές τα βράδια. Την αισθάνεσαι. Καμία γυναίκα δεν είπε ποτέ: αχ τι άνετα που είμαι. Συχνοί ερεθισμοί και φαγούρα.
Υπάρχουν και οι πάνινες σερβιέτες (τα γνωστά παλιά "μουνόπανα" που ξαναβγήκαν στη μόδα, πιο εξελιγμένα φυσικά). Επαναχρησιμοποιούμενες. Κανένας ερεθισμός, αλλά μετά από κάθε χρήση χρειάζονται πρώτα ξέβγαλμα με νερό και μετά πλύσιμο. Τουτέστιν σε τρώει η μπουγάδα και δεν βοηθάει όταν δεν είσαι σπίτι σου.
Ταμπόν:
Η επιλογή της άρνησης. «Δεν συμβαίνει τίποτα, όλα καλά».
Ελευθερία. Λιγότερη αίσθηση. Η μόνιμη έννοια “το έβαλα σωστά;” και το “μην ξεχαστείς”.
Μην ξεχνάμε το υπαρξιακό βάρος του TSS (toxic shock syndrome) που πλανάται στο background...
Κύπελλο περιόδου:
Για γυναίκες με περιέργεια, με χρόνο, με στενή σχέση με τον κόλπο τους και καλή χρήση των δαχτύλων τους, ξεκάθαρα. Οικολογικό, οικονομικό, κρατάει, χρειάζεται εκπαίδευση στο tube η χρήση του, αίμα στα χέρια και ίσως μια στιγμή που λες "γιατί το κάνω τώρα αυτό στον εαυτό μου".
Δίσκος περιόδου:
New kid on the block.
Λιγότερη αναρρόφηση, Το πιο ρηχό ξαδερφάκι του κυπέλλου. Λιγότερη αναρρόφηση, περισσότερη άνεση (μέχρι και σεξ σου λέει κάνεις). Βέβαια καμία δεν το έβαλε σωστά με την πρώτη. ΚΑΜΙΑ. Ομολογουμένως περισσότερη ελευθερία, αλλά πάλι αυτό το αιώνιο «το έβαλα σωστά άραγε;» (Η μισή περίοδος είναι αυτό το ερώτημα.)
Εσώρουχα περιόδου:
Η επανάσταση. Η αγκαλιά. Το “σήμερα δεν αντέχω να διαχειριστώ τίποτα”. Άνεση. Ασφάλεια. Ψυχική ηρεμία. Θέλουν πλύσιμο γρήγορα, δεν είναι μιας χρήσης. Αν ξεχαστούν μυρίζουν ψοφίμι.
Πάμε ψύχραιμα να κάνουμε έναν μαθηματικό υπολογισμό, γιατί αν το κάνουμε συναισθηματικά, θα θυμώσουμε όλες:
Δεδομένα (συντηρητικά κιόλας)
Έναρξη περιόδου: 12 ετών
Τέλος: 50 ετών
Σύνολο αναπαραγωγικών ετών: 38 χρόνια
Μέσος όρος κύκλων: 1 περίοδος / μήνα
Μέση διάρκεια περιόδου: 5 μέρες (και λέω μέση διάρκεια γιατί κάποιες φορές είναι «α, τελείωσε» και κάποιες «γεια σας, θα μείνω εδώ για πάντα»)
Υπολογισμός:
38 χρόνια × 12 μήνες = 456 περίοδοι
456 περίοδοι × 5 μέρες = 2.280 μέρες περιόδου!
2.280 μέρες αιμορραγίας, πόνου, ορμονικού χάους και “άσε με ήσυχη”.
Σε χρόνια:
2.280 ÷ 365 ≈ 6,25 χρόνια
Δηλαδή μια γυναίκα ζει πάνω από 6 ΧΡΟΝΙΑ της ζωής της σε περίοδο.
Όχι «έχει περίοδο». ΖΕΙ ΣΕ ΑΥΤΗΝ.
Και αυτό είναι το καλό σενάριο. Γιατί:
- Δεν βάλαμε PMS (που ξεκινά 3–7 μέρες πριν)
- Δεν βάλαμε ωορρηξία με πόνο
- Δεν βάλαμε ενδομητρίωση
- Δεν βάλαμε PMDD
- Δεν βάλαμε ακυρώσεις ζωής, δουλειάς, ύπνου
Αν βάλεις και 2 μέρες πριν (PMS):
456 × 2 = 912 μέρες
Σύνολο 3.192 μέρες
Δηλαδή σχεδόν 8,7 χρόνια! Σχεδόν 9 χρόνια πόνου στη μέση, πρήξιμο, σφάχτες στην κοιλιά, αίμα που εμφανίζεται χωρίς προειδοποίηση, συναισθηματική αστάθεια τύπου «αγαπώ – μισώ – κλαίω – πεινάω – αφήστε με ήσυχη», και μια μόνιμη αίσθηση ότι το σώμα σου κάνει τα δικά του χωρίς να σε ρωτήσει. Σχεδόν 9 χρόνια που πήγες σχολείο, δουλειά, διακοπές, ραντεβού, οικογενειακά τραπέζια και έκανες σοβαρές συζητήσεις φορώντας σερβιέτα, ταμπόν, κύπελλο ή εσώρουχο περιόδου σαν να μη συμβαίνει τίποτα, ενώ μέσα σου γίνεται εμφύλιος. Που ξύπνησες αμέτρητες φορές μέσα στη νύχτα να τσεκάρεις, μέχρι που όλες κάποια στιγμή έχουμε δει τα σεντόνια γεμάτα αίμα και τρέχαμε για μπάνιο αφήνοντας πατημασιές με αίμα στα πλακάκια σαν να ζούσαμε σκηνή από splutter.
Μην το πολυψειρίζουμε.
Αν η περίοδος ήταν στρατιωτική θητεία, θα είχε καταργηθεί. Αν ήταν ασθένεια, θα είχε επίδομα και εάν ήταν επάγγελμα, θα είχε σύνταξη. Αλλά επειδή είναι γυναικείο σώμα, λέμε «έλα μωρέ, φυσιολογικό είναι». Ναι. Φυσιολογικό είναι. Αλλά δεν είναι αμελητέο.
Η περίοδος δεν είναι αδυναμία, υπερβολή ή τα ψυχολογικά μας. Είναι βιολογικό γεγονός με ψυχικές παρενέργειες. Και αν κάποιες μέρες είμαστε πιο νευρικές, πιο ευάλωτες, πιο γελοίες ή πιο δραματικές δεν είναι γιατί “κάτι μας έπιασε”. Είναι γιατί έτσι αντέχουμε να βγάλουμε τη μέρα.
Οδηγός για άντρες:
- Πίστεψέ μας
- Ρώτα πριν πράξεις οτιδήποτε
- Βοήθα όπου μπορείς
- Αγάπα
- Σκάσε λίγο
- Μη το παίρνεις προσωπικά
- Μην ειρωνευτείς
- Μην αναλύσεις
- Μην εξαφανιστείς εκτός εάν σου ζητηθεί
- Μην πεις «χαλάρωσε»
Αν τα κάνεις αυτά, δεν είσαι ήρωας. Είσαι ένας άνθρωπος που δικαίως θέλει να ζήσει.
Μικρό tip: Και το σεξ βοηθάει, αλλά δεν το μάθατε από μένα. Προχωρήστε με δικό σας ρίσκο.
Οπότε φέρε σοκολάτα, κουβέρτα, τηλεκοντρόλ...
Μίλα χαμηλά και θα ισιώσουμε μόνες μας.
Σε 3–5 εργάσιμες.
