Eν πoλλaίs aμaρτίaιs περιγρaφoύσa γυvή

Γράφω όπου μπορώ. Σε σημειωματάρια, σε μπλοκάκια, στα χέρια μου... Γράφω κι εδώ.  Γράφω για πάρα πολλούς λόγους. Δεν γράφω για να διαβαστώ όμως. Σοβαρά. Αν ήξερα ότι με διάβαζαν, θα άρχιζα τα “πρόσεχε τι λες”, “μήπως είπα πολλά;”, “να το μαζέψω λίγο;” και μετά θα στήριζα ένα ρόλο αντί για να προσπαθώ να απλώσω τον εαυτό μου με λέξεις. Γράφω γιατί αν δεν τα βγάλω από μέσα μου, σαπίζουν. Γράφω για να μην κουβαλάω τα άπλυτα της ψυχής σαν βρώμικα πιάτα που τα ξεπλένεις με το χέρι και τα ξαναβάζεις στο ντουλάπι. Γράφω για να μπορώ να ανασαίνω.

  Μνημονεύονται σήμερα, μετά τιμών, τα τάπερ. Μάρτυρες φαγητών που κάποτε ζεμάταγαν κοτόσουπα και μύριζαν νοιάξιμο. Στις κοιλιές τους είχαν αποθηκευτεί, μακαρόνια, πατατοσαλάτα, μπιφτέκια, γίγαντες και ανόθευτη ελπίδα. Έπειτα, μεταφέρθηκαν σε άλλα σπίτια, όπου έμειναν στο ψυγείο μαζί με την αποφασιστικότητα του νυν κατόχου τους.

Λοιπόν εμένα, τα έφερε η ζωή έτσι και δεν με είχαν χωρίσει ποτέ. Όχι γιατί είμαι καμιά γυναίκα αράχνη που όσοι μπλεχτούν στον ιστό μου δεν μπορουν να φύγουν. Απλά τα έφερε έτσι η ζωή και συνέβη.  Αλλά επειδή καλό είναι να μαζεύουμε εμπειρίες έτσι για να δούμε και πως γράφουν μέσα μας...  Με χώρισαν. Κάποια ψυχολόγος είπε: "στη ζωή ή περνάς καλά ή μαθαίνεις κάτι".   Έτσι κι εγώ, όταν με χώρισε και σταμάτησε ξαφνικά η καλοπέραση, είπα "ας μάθω κάτι τουλάχιστον".  Σκέφτηκα...  Ξανασκέφτηκα... Τι ήξερα... Τι έμαθα... Τι βίωσα... Και voilá!  Παραθέτω αυτά στα οποία κατέληξα, για να τα βλέπω πρωτίστως εγώ (για future reference που λένε).  Γιατί, φίλε μου, εάν κάνεις την αρχή με τις χυλόπιτες και πάρεις την κρυάδα, μετά γίνεσαι λίγο πιο ανθεκτικός.  Σηκώνεσαι από τα γόνατα που έχεις πέσει, σκουπίζεις από πάνω σου στα πεταχτά όση μαυρίλα χωρισμού μπορέσεις, λες "και πάλι καλά να λέμε" και προχωράς.  Πάμε;

Κοίτα με πως μεγάλωσα μέσα από την αγάπη σου.  Θα ήθελα να σε φωνάξω πίσω (το έχω κάνει τόσες φορές πια...) αλλά ξέρω πως καμία φωνή δεν φτάνει ως την ανυπαρξία. Σε φωνάζω συχνά όμως να έρθεις μέσα μου. Γιατί κάθε φορά που τιμωρούμαι χωρίς να φταίω, θυμάμαι την απώλεια σου τόσο έντονα που πονάνε τα σωθικά μου. Ε σύ ήσουν η πρώτη μου αίσθηση ασφάλειας. Σχεδόν γονεϊκή. Μαζί σου δεν χρειαζόταν να προσέχω. Κι εσύ, για κάποιο διεστραμμένο λόγο, με αγάπησες χωρίς να θελήσεις να με αλλάξεις στο παραμικρό. Το έλεγες συχνά όταν σου έλεγα "είμαι τρελή, τέλος!" και μου απαντούσες "δεν πειράζει, εγώ σε αγαπάω και έτσι".

Κλασικό παιχνίδι που πάντα μας βάζει σε μπελάδες. Ό,τι κι αν διαλέξεις, είναι μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα. Κάποιοι με την αλήθεια δεν τα πάνε και τόσο καλά (και, μεταξύ μας, ποιος μπορεί να τους κατηγορήσει;) Άλλοι πάλι, δεν είναι θαρραλέοι (πιο ήσυχοι τύποι).

Η ασθενής παρουσιάστηκε στα ΤΕΠ, με ιστορικό συναισθηματικών παλινδρομήσεων, υπαρξιακής υπερδιέγερσης και αυξημένης τάσης για ρεαλιστικό σαρκασμό, προσῆλθε αυτοβούλως στο ιατρείο με συμπτώματα: πλήρους απώλειας εργασιακής διάθεσης, επαναλαμβανόμενης σκέψης «όχι τώρα ρε φίλε»,  σωματικής αποστροφής προς έννοιες τύπου ευθύνη, συντονισμός, παραγωγικότητας και  αλλεργικής αντίδρασης στο “να σου πω κάτι που πρέπει να γίνει σήμερα”.

Με εμένα μπορείς να ζήσεις όπως θέλεις. Εγώ παίρνω το δικό μου ρίσκο,  κι εσύ το δικό σου. Αν σου φύγει, σου έφυγε.  Αν μου φύγει, μου έφυγε. Αν όχι, ξέρουμε και οι δύο γιατί μένουμε. Αυτό δεν είναι παθητικότητα. Δεν είναι αδυναμία. Είναι ενσυνείδητη επιλογή.

“There is a sadness at the back of life which some people do not attempt to mitigate. Entirely aware of their own standing in the shadow, and yet alive to every tremor and gleam of existence, there they endure,"  Virginia Woolf's essay collection  The Common Reader. 

Όλοι φοβόμαστε. Κάποιοι το λέμε, κάποιοι το πνίγουμε. Φοβόμαστε μην αποτύχουμε, μην γεράσουμε, μην μας εκμεταλλευτούν, μην αγαπήσουμε “λάθος”, μην κουραστούμε, μην μας κοροϊδέψουν, μην πεθάνει κάποιος δικός μας, μην πεθάνουμε εμείς και δεν προλάβουμε. Φοβόμαστε να φύγουμε από αυτό που δεν μας ταιριάζει, γιατί «πού να πας τώρα»... Φοβόμαστε μην φύγουν οι άλλοι από εμάς γιατί "τι θα απογίνουμε;" Και ξέρετε κάτι; Όλα αυτά θα μας συμβούν με μαθηματική ακρίβεια (όσα δεν μας έχουν συμβεί ήδη δηλαδή).

  Νομίζουν πως ξέρω τι μου γίνεται. Όλα στη θέση τους. Σκέψεις, συναισθήματα, απωθημένα, ανασφάλειες, έρωτες, χαμοί και τραύματα. Τακτοποιημένα είναι, ναι, σε σακούλα IKEA, κάτω απ’ το κρεβάτι. Κάποιες φορές τα ανακατεύω όλα επίτηδες, για να φαίνεται ότι γίνεται κάποια κίνηση μέσα μου. Ή απλώς για να ανακαλύπτω κάτι όταν δεν το ψάχνω. Γιατί άμα το ψάξω συνειδητά, θα χαθώ κι εγώ μαζί του.

Μετά από 48 χρόνια, απογράφω τον εαυτό μου — και όχι με απολογητικό ύφος, αλλά με όσο το δυνατόν περισσότερη σαφήνεια: Έχω φωνή. Τη χρησιμοποιώ όμως όλο και λιγότερο, όχι από φόβο, αλλά γιατί ξέρω ότι, όπως κι εγώ, μέσα στον τόσο θόρυβο λίγοι ακούνε στ’ αλήθεια. Ακούω τα «εντάξει» και τα "ναι" των άλλων σαν «ίσως» και "μπορεί", και λέω τα δικά μου "ναι" και «όχι» χωρίς να αιτιολογούμαι. Όταν με ρωτούν «γιατί;», απαντώ «γιατί έτσι θέλω». Δεν το πανηγυρίζω φυσικά. Απλώς καταγράφω το γεγονός.

Ο στρουθοκαμηλισμός δεν είναι το ίδιο με την άρνηση, αν και μοιάζουν. Η άρνηση είναι ένας ψυχολογικός αμυντικός μηχανισμός. Ο εγκέφαλος δεν αναγνωρίζει καν ότι υπάρχει το πρόβλημα, σαν να μην υπάρχει στην πραγματικότητα. Ο στρουθοκαμηλισμός είναι πιο συνειδητή επιλογή αποφυγής. Ξέρεις ότι το πρόβλημα υπάρχει, αλλά επιλέγεις να μην το κοιτάξεις γιατί σε ζορίζει. Σαν να λες: «ναι, το ξέρω, αλλά δεν θέλω να το αντιμετωπίσω τώρα». Άρα η διαφορά είναι η επίγνωση: Στην άρνηση δεν το βλέπεις καν. Στον στρουθοκαμηλισμό το βλέπεις, αλλά προσποιείσαι ότι δεν το βλέπεις.

Η καύλα είναι ζωή. Σας σόκαρα; Αποκλείεται! Σύμφωνοι, σας πήρα λίγο από τα μούτρα. Δεκτό. Πάμε ξανά, πιό σιγά αυτή τη φορά γιατί είστε και παρθένες και σοκάρεστε...  Τι συμβαίνει όταν κάνουμε σεξ; Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια και τι όταν έχουμε οργασμό; Τι συμβαίνει μετά και τι συμβαίνει πριν κάνουμε σεξ; Τι όταν το θέλουμε πολύ και μέχρι να το επιτύχουμε και τι όταν το πετύχουμε τελικά; Η καύλα έχει στάδια – και όλα έχουν ζωή μέσα τους:

(Ήτοι «Συμβόλαιο Καύλας και Άλλων Τιμίων Υποχρεώσεων») Στην Αθήνα σήμερα, 29/10/2025, μεταξύ των: 1. «Μέρος Α» 2. «Το Μέρος Β» συμφωνούνται και συνομολογούνται τα ακόλουθα: Άρθρο 1: Σκοπός 1. Το παρόν Συμβόλαιο αποσκοπεί στη ρύθμιση των όρων της μεταξύ των μερών σχέσης, με γνώμονα την ισορροπία καύλας, χιούμορ, συναισθηματικής ακεραιότητας και αμοιβαίου σεβασμού. 2. Το παρόν, σε καμία περίπτωση δεν αποσκοπεί σε δέσμευση, αλλά σε ευέλικτη σχέση δυο (2) ανεξάρτητων ανθρώπων.

Δεν ξέρω αν μπόρεσες να το καταλάβεις, αλλά κάθε μία φορά που σου είπα «ευχαριστώ», εννοούσα για όλα. Και πάνω απ' όλα για τον τρόπο που είσαι. Ευχαριστώ που με ξεσήκωσες. Που με πήγες διακοπές από τον εαυτό μου. Που μπόρεσα να υπάρξω χωρίς άμυνες, να πάρω βαθιά ανάσα και να σκεφτώ «είμαι εδώ ακόμα και είναι όμορφα». Που σε πέντε μέρες μαζί σου μου δημιουργήθηκε η ανάγκη να ξαναζήσω. Ξέρεις πόσο αναπάντεχο ήταν αυτό να μου συμβεί; Κι όμως...

Η ζωή δεν μας χρωστάει εξηγήσεις, δε μας περιμένει, δεν μας παρακαλάει. Δεν θα μας δώσει άλλη ευκαιρία, δεν έχει κουμπί "pause", δεν έχει "πάμε πάλι". Ό,τι αγαπάτε, κυνηγήστε το. Ό,τι σας πιέζει, σπρώξτε το. Ό,τι σαπίζει, κόψτε το. Και ό,τι μπορεί να σωθεί, σώστε το ΤΩΡΑ. Όχι αύριο. Όχι όταν «νιώσετε έτοιμοι». Γιατί έτοιμοι δε θα νιώσετε ποτέ. Μπείτε με τα μούτρα.

...ή αλλιώς:  Ξεχειλωμένα βρακιά και άλλες μορφές αντίστασης Κι ύστερα σου λένε "γιατί δεν πετάς τα ξεχειλωμένα βρακιά". Γιατί κάποτε, γυναίκα είσαι, θα πάθεις μια κολπίτιδα, και δεν θα μπορεί να σε αγγίξει ούτε ο άνεμος. Ούτε αρσενικό, ούτε βαμβάκι, ούτε βλέμμα. Κι εκεί, μες στο αβυσσαλέο σου κάψιμο και τη μοναξιά σου, θα αναγνωρίσεις τη μόνη πραγματική συντροφικότητα: το παλιό, ξεχαρβαλωμένο, άσχημο βαμβακερό βρακί που δεν σε κρίνει και δεν σε πιέζει.

Υπάρχει αντικειμενική αλήθεια; Επιστημονικά συνήθως ναι — τουλάχιστον ως αποτέλεσμα. Ο ήλιος υπάρχει, είτε σε βολεύει είτε όχι. Αν πέσεις από τον 5ο, δεν υπάρχει "η δική σου αλήθεια" περί βαρύτητας. Υπάρχει ένα υλικό σύμπαν, μια πραγματικότητα που δεν διαπραγματεύεται με την ψυχούλα σου. Αυτή είναι η οντολογική αλήθεια. Το τι συμβαίνει ανεξάρτητα απ’ το πώς νιώθεις για αυτό. Αλλά η πρόσβαση στην αλήθεια... είναι σχετική. Ο καθένας βλέπει μέσα από το δικό του φίλτρο. Η μνήμη είναι ελλιπής, επιλεκτική και αδυσώπητα υποκειμενική. Το συναίσθημα βάφει τα γεγονότα με δικά του χρώματα. Η κουλτούρα, η γλώσσα, οι τραυματικές εμπειρίες, το μυαλό σου: όλα δημιουργούν ερμηνείες, όχι καθαρές αντιγραφές της αλήθειας. Οπότε έχουμε τη φαινομενική αλήθεια: αυτή που βιώνει ο καθένας μέσα από τον εαυτό του.

Δεν ήταν ποτέ θέμα επιλογής. Ξεκίνησε απλώς σαν μια βαθιά ανάσα μετά από μια βουτιά στο σκοτάδι. Δεν σε έψαξα. Αλλά σε βρήκα. Ή ήρθες εσύ. Ή εγώ βρήκα τη δύναμη να ανοίξω τα μάτια μου, δεν έχει και πολύ σημασία τώρα. Δεν σου έχω πει όμως τα βασικά που θα ήθελα να ξέρεις για μένα. Μοιάζει να ήρθε η ώρα να μιλήσω για τα πιο προφανή.  Κουβαλάω εναν άνθρωπο μαζί μου, που δεν υπάρχει πια. Όχι σαν βάρος — σαν παράσημο τον κουβαλάω. Ήταν ό,τι πολυτιμότερο είχα καταφέρει στη ζωή μου. Και τώρα είναι μέσα μου.

Πολλοί σε μια σχέση ζητάνε αγάπη, έρωτα, πάθος, αλλά χωρίς να το ξέρουν, αντί για έναν σύντροφο, ασυνείδητα αναζητούν έναν "φροντιστή", ή ακόμα χειρότερα, έναν γονιό. Κάποιον να τους αγαπάει και να τους φροντίζει, ιδανικά ανιδιοτελώς. Όμως η αγάπη δεν είναι για να καλύπτει τις πληγές και τα κενά μας. Είναι για να μας δείχνει έναν τρόπο να τα επουλώσουμε.