Ας ξεκινήσω από τα βασικά...
Y.M.C.A. είναι αρκτικόλεξο:
Young
Men’s
Christian
Association.
Η οργάνωση ιδρύθηκε στο Λονδίνο το 1844 από τον George Williams και μια ομάδα νεαρών χριστιανών, αρχικά με σκοπό να προσφέρει πνευματική και κοινωνική υποστήριξη σε νέους άνδρες που είχαν έρθει στις μεγάλες πόλεις για δουλειά μέσα στις άθλιες συνθήκες της Βιομηχανικής Επανάστασης.
Με τον καιρό άρχισε να παρέχει και πολύ πιο πρακτικά πράγματα, όπως φθηνή στέγη, γυμναστήρια, αίθουσες δραστηριοτήτων, αθλητισμό και εκπαιδευτικά προγράμματα.
Στις ΗΠΑ, μάλιστα, τα YMCA διέθεταν ήδη από τον 19ο αιώνα κοιτώνες για νέους άνδρες που μετακινούνταν από την επαρχία στις πόλεις.
Υπήρχε και το αντίστοιχο Y.W.C.A. — Young Women’s Christian Association, για γυναίκες.
Τα δύο ιδρύματα αναπτύχθηκαν χωριστά και εξυπηρετούσαν διαφορετικό κοινό, σε μια εποχή όπου η κοινωνική ζωή, η στέγαση και η εκπαίδευση οργανώνονταν πολύ συχνά με αυστηρό διαχωρισμό των φύλων.
Άρα το γεγονός ότι τα YMCA φιλοξενούσαν άνδρες δεν ήταν από μόνο του κάτι ιδιαίτερο ή «ύποπτο» για τα δεδομένα της εποχής. Το ενδιαφέρον ήρθε αργότερα, όταν η ανδρική συνύπαρξη στους κοιτώνες, στα γυμναστήρια και στις πισίνες απέκτησε και μια δεύτερη, queer πολιτισμική ανάγνωση.
Κάποια στιγμή, τα YMCAs είχαν συνολικά περισσότερα δωμάτια από οποιαδήποτε ξενοδοχειακή αλυσίδα της χώρας.
Τίποτα περίεργο μέχρι εδώ.
Και μετά ήρθε η disco και οι Village People
Οι Village People δεν ήταν απλώς έξι τύποι που κατά λάθος εμφανίστηκαν σε ένα πάρτι μεταμφιεσμένοι.
Το συγκρότημα δημιουργήθηκε το 1977 από τον Γάλλο παραγωγό Jacques Morali, ο οποίος ήταν gay και είχε εμπνευστεί από τους τύπους ανδρών που έβλεπε στα clubs του Greenwich Village.
Η αρχική στόχευση ήταν ξεκάθαρα το gay disco κοινό. Και οι χαρακτήρες δεν ήταν τυχαίοι:
- ο αστυνομικός,
- ο cowboy,
- ο construction worker,
- ο biker/leatherman,
- ο στρατιώτης/ναύτης,
- ο Native American.
ήταν υπερβολικές, camp εκδοχές ανδρικών τύπων που αποτελούσαν μέρος της gay κουλτούρας της εποχής.
Οι Village People όμως έκαναν κάτι εντυπωσιακό! Ξεκίνησαν ως προϊόν ενός σχετικά συγκεκριμένου gay κοινού και κατέληξαν να τους χορεύουν οικογένειες, παιδιά, γάμοι, αθλητικά γήπεδα και άνθρωποι που πιθανότατα δεν είχαν ιδέα από πού είχε ξεκινήσει όλο αυτό.
Και μετά ήρθε το Y.M.C.A.
Τι λέει τελικά το τραγούδι;
Το τραγούδι κυκλοφόρησε το 1978 στο άλμπουμ Cruisin’.
Απευθύνεται σε έναν νέο άνδρα που είναι μόνος, χωρίς χρήματα και πεσμένος ψυχολογικά, και του λέει ουσιαστικά "πήγαινε στο YMCA μωρ' μαλάκα. Μπορείς να μείνεις εκεί. Μπορείς να φας. Μπορείς να γυμναστείς. Μπορείς να κάνεις παρέα με άλλα αγόρια. Μπορείς να περάσεις καλά".
Και εδώ αρχίζει η κουβέντα που δεν έχει τελειώσει μέχρι σήμερα. Ο τραγουδιστής και βασικός στιχουργός Victor Willis επέμενε μέχρι το τέλος της ζωής του ότι δεν έγραψε το Y.M.C.A. ως gay τραγούδι. Σύμφωνα με τον ίδιο, έγραφε κυριολεκτικά για το YMCA και για τη συντροφικότητα μεταξύ ανδρών. Το περίφημο "hang out with all the boys" το εξηγούσε ως έκφραση της εποχής για άνδρες που κάνουν παρέα μεταξύ τους.
Και ναι, ο Willis ήταν heterosexual. Το οποίο όμως δεν λύνει ακριβώς το θέμα. Γιατί άλλο πράγμα είναι τι είχε στο μυαλό του ένας στιχουργός όταν έγραφε ένα τραγούδι και άλλο τι σημασία αποκτά ένα τραγούδι μέσα στην κουλτούρα που το υιοθετεί.
Και το Y.M.C.A. υιοθετήθηκε πανηγυρικά από την gay κοινότητα. Αναμενόμενο, εδώ που τα λέμε...
Έχουμε ένα συγκρότημα φτιαγμένο εξαρχής για gay clubs, έξι υπερβολικά macho gay-coded χαρακτήρες και ένα τραγούδι που υμνεί έναν χώρο όπου ένας νέος άνδρας μπορεί να βρει στέγη, γυμναστήριο, πισίνα και πολλούς άλλους νέους άνδρες.
Ε, δεν χρειάζεται να είσαι σημειολόγος επιπέδου Umberto Eco για να καταλάβεις το υπονοούμενο. (Είπα και 'μπλινκ' έκλεισα το μάτι με νόημα και πονηρό χαμόγελο)
Η Library of Congress σήμερα το περιγράφει ανοιχτά ως τραγούδι που έγινε ένας από τους ανεπίσημους ύμνους της gay κοινότητας, παρόλο που ταυτόχρονα πέρασε εντελώς στο mainstream.
Και αυτή ακριβώς είναι η ομορφιά του.
Μπορείς να το ακούσεις σε Pride.
Μπορείς να το ακούσεις σε γάμο.
Μπορείς να το ακούσεις σε παιδικό πάρτι.
Μπορείς να το ακούσεις σε γήπεδο.
Και σε όλες τις περιπτώσεις, αργά ή γρήγορα, κάποιος θα σηκώσει τα χέρια του και θα κάνει ένα τεράστιο Υ.
Κι αυτός ο χορός;!
Εδώ έχουμε άλλη μια μικρή έκπληξη.
Ο χαρακτηριστικός χορός όπου τα χέρια σχηματίζουν Y-M-C-A δεν ήταν αρχικά μέρος κάποιας περίπλοκης χορογραφίας των Village People.
Έγινε όμως τόσο άρρηκτα συνδεδεμένος με το τραγούδι ώστε σήμερα είναι σχεδόν αδύνατον να ακούσεις τα τέσσερα γράμματα χωρίς να αισθανθείς μια ελαφρά παρόρμηση να κάνεις το Υ.
Η ανθρωπότητα έχει γνωρίσει μεγαλύτερα πολιτισμικά επιτεύγματα. Λίγα όμως με τόσο καλή διάθεση.
- Το Y.M.C.A. έγινε Νο 1 σε περισσότερες από δεκαπέντε χώρες.
- Στις ΗΠΑ έφτασε μέχρι το Νο 2 του Billboard Hot 100 στις αρχές του 1979.
- Το 2000 χρησιμοποιήθηκε από τη NASA ως wake-up song για το πλήρωμα της αποστολής STS-106 του Space Shuttle Atlantis.
- Στις 31 Δεκεμβρίου 2008, στο Sun Bowl στο El Paso του Texas, 40.148 άνθρωποι χόρεψαν ταυτόχρονα το Y.M.C.A. και μπήκαν στο Guinness World Records.
- Και το 2020 το τραγούδι μπήκε στο National Recording Registry της Library of Congress, ως ηχογράφηση πολιτιστικής, ιστορικής και αισθητικής σημασίας.
Από χριστιανική ένωση νέων ανδρών του 1844...
σε disco τραγούδι του 1978...
σε gay anthem...
σε οικογενειακό χορό γάμου...
σε wake-up call στο διάστημα.
Δεν ξέρω αν αυτό είχαν κατά νου ο George Williams και οι έντεκα φίλοι του όταν ίδρυσαν το YMCA...
Υποψιάζομαι πως όχι...
Και κάπως αυτό το κάνει ακόμη καλύτερο.
Πηγές:
-
YMCA — Our History
Για την ίδρυση του YMCA το 1844, τον αρχικό του ρόλο και την εξέλιξή του ως χώρου στέγασης, άθλησης, εκπαίδευσης και κοινωνικής υποστήριξης νέων ανδρών. https://www.ymca.org/who-we-are/our-history/founding-years
-
World YMCA — The YMCA History
Για τις χριστιανικές ρίζες του οργανισμού και την εξάπλωσή του διεθνώς.
https://www.ymca.int/who-we-are/the-worldwide-ymca-movement/the-ymca-history/
-
YWCA — History
Για την ιστορία του Young Women’s Christian Association και τις αντίστοιχες δομές στέγασης, εκπαίδευσης και κοινωνικής υποστήριξης για γυναίκες.
https://www.ywca.org/who-are-we/history
-
Library of Congress — “Happy Pride! How ‘Y.M.C.A.’ Became a Gay Anthem”
Για τη δημιουργία των Village People, την αρχική στόχευση στο gay disco κοινό, τα χαρακτηριστικά macho/camp αρχέτυπα του συγκροτήματος και την εξέλιξη του Y.M.C.A. σε gay anthem.
https://blogs.loc.gov/now-see-hear/2021/06/happy-pride-how-y-m-c-a-became-a-gay-anthem/
-
Library of Congress — “Y.M.C.A.”, National Recording Registry
Για την ένταξη του τραγουδιού στο National Recording Registry και την πολιτιστική του σημασία.
https://www.loc.gov/programs/national-recording-preservation-board/recording-registry/registry-by-induction-years/2019/
-
The Guardian — “‘Y.M.C.A.’ has never been gay, says the song’s lyricist and singer”
Για τις δηλώσεις του Victor Willis ότι ο ίδιος δεν έγραψε το τραγούδι ως gay anthem και ότι οι στίχοι είχαν, κατά τη δική του πρόθεση, κυριολεκτική σημασία.
https://www.theguardian.com/music/2024/dec/05/ymca-has-never-been-gay-says-the-songs-lyricist-and-singer
-
NASA — Space Shuttle Wakeup Calls
Για τη χρήση του Y.M.C.A. ως wake-up song στην αποστολή STS-106 του Space Shuttle Atlantis.
https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2023/07/wakeup-calls.pdf
-
Guinness World Records — Largest Y.M.C.A. Dance
Για το ρεκόρ των 40.148 ανθρώπων που χόρεψαν ταυτόχρονα το Y.M.C.A. στο Sun Bowl στο El Paso του Texas.
https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/largest-ymca-dance
